Furrows bring sorrow to ryots

K. Venkateshwarlu
20 September 2010

HYDERABAD: When it was launched a few months ago, it was dubbed as an innovative inter-sectoral convergence programme for marginal SC/ST farmers that addressed their concerns of poverty, land development and farm productivity.

Worried:SC/ST farmers ponder over irregular furrows dug up in their small farm in Anantapur district.

The “Mothukuru Model” covering 3.33 lakh acres in over 4114 villages in 321 mandals all over the State at a cost of Rs. 1,332 crore involved intensive soil and moisture conservation (SMC) activities helping poor farmers to go in for multi-tier cropping with vegetables, perennial red gram, castor and fruits, ensuring year- long steady income.

Forget raising their income, the rows of irregular furrows dug up on their tiny assigned lands as part of the National Rural Employment Guarantee and Community Managed Sustainable Agriculture convergence programme are fetching them nothing but tears, a study has revealed.

For these huge furrows (talli saallu) combined with compost pits and farm ponds are occupying major chunk of the two to three acre pieces of lands typically assigned to each of the SC/ST families by government leaving no space for raising crops. These have become such a headache for the poor farmers that they are digging up furrows to get wages and then filling them up to grow crops. “Agreed, furrows are good for SMC concept but they cannot be one-size-fits- all solution all over the State.

Study

“Our study in three mandals in Anantapur district shows that it is not the best solution for those having small land holdings. With no clarity on specifications of furrows, no field level supervision and monitoring and without building awareness among farmers, the programme has failed to give desired results”, says M. S. Chandra, former director of Centre for Action Research and People’s Development (CARPED)who did the study.

He wants Government to exercise caution before scaling it up to 12 lakh acres.

In his study, he has quoted a number of farmers.

“ They made us dig a trench around my three acre farm and then furrows all over, besides a compost pit and a farm pond leaving no space for even moving bulls for ploughing and just about an acre for cultivation. What income will I get from it”, rues Srinivasulu of Poolakuntlapally in Aamduguru mandal of Anantapur district. Several others echo his feelings.

http://www.hindu.com/2010/09/20/stories/2010092059880600.htm

Womb removal: Andhra’s big medical scandal

Uma Sudhir, Updated: August 27, 2010 09:52 IST

Medak: Roopli is in her early 20s and has already hit menopause. Married when she was not even 12, she had two children far too soon. After persistent health problems, private doctors advised full hysterectomy – removal of uterus and both ovaries.

The poor tribal woman says, “Government doctors did not offer any solution. Not even an injection. So I went to a private doctor. The operation cost me Rs. 20,000. We had to take a loan for it.”

Bhuli, another poor woman who was advised a hysterectomy, was told it was a Hobson’s choice. She could either get her uterus removed or die.

There are thousands of women like Roopli and Bhuli in villages across Andhra Pradesh. In a tribal hamlet in Medak district, for example, when asked how many have had a “pedda operation” or got their uterus removed, virtually every hand goes up.

All across Andhra Pradesh, thousands of expensive uterus removal surgeries are being performed in private clinics every year. What is most worrying is that 80 per cent of the women undergoing the surgery are between 20 and 40 years of age. These women then age faster with complications caused by hormonal imbalances and osteoporosis.

The government admits it has become a huge problem. Andhra Pradesh Health Minister D Nagender, says, “We are going to take action against all those nursing homes and hospitals that are performing unnecessary removal of uterus.”

Andhra Pradesh records the highest number of such operations in the country. Its health insurance scheme for the poor, Arogyasree, has only made matters worse. Subhash, a health activist, says, “11,000 hysterectomies have happened in just 18 months under the government’s health insurance scheme for poor. Many more must be happening out there.”

Statistics show that 98 per cent of these surgeries have happened in private, ill-equipped clinics. NDTV asked a medical representative at one such clinic whether it was true that private doctors were pushing women to undergo hysterectomy. Narsing Rao, the RMP says, “No, madam. I don’t agree. Specialist comes once a week and does the surgery. It is a social service we are doing. We are not forcing anyone.”

All the women NDTV spoke to said they had not gone to a government health care centre because they did not get any care there. So the women got pushed to private doctors, who then performed the surgeries.

source NDTV : http://www.ndtv.com/article/india/womb-removal-andhras-big-medical-scandal-47462?cp

Internship is a great learning

AIESEC leaders chalk out future strategies
AMIT CHOUDHRY

CHANDIGARH, NOVEMBER 7 AIESEC India’s four-day national conference organised at the North Park brought together AIESEC India’s top leadership from across the country. Here’s a glimpse of what it was all about.

‘‘The conference is a platform where leadership from the top echelons of local committees come together to re-view previous performances, plan out future strategies and chart out a road map for future,’’ explained 23-year old Kartikeya Sharma, who heads AIESEC India. That’s not all — This is a forum to boost motivation, recognise performance and exchange of experiences. ‘‘Which is important, considering that the present team’s tenure ends in two months, to keep the tempo on,’’ says Abhinav Gupta, national communications manager for AIESEC.

The ‘experiential’ part that Gupta mentions is correct — For AIESEC intern Anne Schaefer from Germany, working with CARPED in Hyderabad, it’s been a tremendous ‘learning’ experience. ‘‘AIESEC makes you a truly global person,’’ beams Anne, who’s impressed by the pride Indians take in being Indian, which is something, she remarks, not very prevalent where she comes from.

All set to fly to Equador for another AIESEC training in January, Anne’s Chandigarh experience was ‘different’. ‘‘It felt like a city straight out of southern Europe,’’ gushed Anne. Sumesh Rahavendra from Chennai agrees on the learning aspect — ‘‘Working with this student organisation helps you understand your own strengths and weaknesses better and in the process, by providing knowledge and skills, shapes you,’’ said Sumesh.

Organising the conference, which is a major event on AIESEC India’s calender, was a massive logistical exercises.

‘‘With a core team of just two more people, getting everything into place wasn’t easy but that’s what AIESEC’s all about. Making things happen,’’ smiled Rachit Raj, President, Organising Committee, mentioning how work on the conference began almost five months ago and gained pace as it came closer to D-Day. Rishabh Chopra from AIESEC Delhi (IIT) hosts for the event, agrees — ‘‘Corporate funding came from companies like Coke, CII, Philips, Bacardi, TCS, Fosters, Mozer-Bayer, to name a few,’’ says Rishabh, who feels that Chandigarh is an excellent cost-effective venue.

With the final plenary session ending past the midnight mark and departure scheduled for 9.30 am, Jiving the night away was the only way to go, with Anne giving us a few pointers. ‘‘Internationally, the Jive’s the same. When I came here, this was one aspect which made me instantly feel at home ,’’ said Anne.

Saturday , November 08, 2003
http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=67537

RTE Act may open floodgates to school fee hike

TIMES NEWS NETWORK

Hyderabad: City parents have lost their battle against fee hike in private schools, and they have the Right to Education Act to blame for it. While the Act bans capitation fee, it gives schools the liberty to charge under other heads such as tuition fee. Worse, Union HRD minister had clarified before the Act’s implementation that schools would be given a free hand in deciding the fee structure. Now, parents say a steep fee hike is imminent.
Parents fear that the schools which have not increased the fee owing to pressure, will be encouraged to do so with the implementation of RTE Act.

WHO WILL WIN? A file photo of a family protesting school fee hike in city

Several school managements have already decided to go ahead with the hike, ranging between 20 and 40 percent over the previous year’s, some parents said.
What might have given the school managements the ‘right’ to fix as much fee as they want from the coming academic year could be the ambiguous definition of ‘capitation fee’ given in the Act, educationists rued. The Act bans capitation fee but defines it as ‘any kind of donation or contribution or payment other than the fee notified by the school’. And so, school managements can pocket more money by increasing fee under other heads, namely tuition fee.
“This is one way of stating that schools can go back to the age-old tactics of collecting capitation fee under other names. If an exorbitant amount is added under the tuition fee or the building development fund category, the Act will not protect parents,” said D Ramesh Patnaik, convener, AP Save Education Committee, adding that this ambiguity could lead to unbridled fee hikes in future.
Meanwhile, parents lament that the RTE Act has doused their hopes of getting a cap on fee hike even from the state high court. “Schools have already intimated their fee hikes and we seem to be in no position to fight back as the RTE Act itself gives a free hand to private school in determining the fee. The GO (MS No 91), too, which regulates fee becomes null and void with the Act coming into force. Now, there is no use of continuing the legal battle,” said a disappointed parent from the Hyderabad Schools Parents Association.
The parents said they have decided to express their opposition to this clause of the Act before the RTE implementation committee of the state government. The state government is supposed to come up with the blueprint of the implementation plan by the end of April.
source : times of india 24 april 2010

AP not in the pink of health

Jinka Nagaraju | TNN

Hyderabad: The health of Andhra Pradesh is not very rosy. The state is reeling under the onslaught of several major diseases including leprosy, which was eliminated several years ago.
The facts that surfaced at a meeting held a few days ago to approve the Project Implementation Plan (PIP) for 2010-11 about the status of health in AP was alarming, say top health officials. The situation as of today is that AP ranks third in the number of Tuberculosis (TB) cases and deaths in the country. In the number of typhoid cases, it stands second after West Bengal. The state stands second in deaths caused due to Acute Respiratory Infection (ARI). It’s among the six states where Diphtheria is highly prevalent while the state recorded the most deaths caused by Pneumonia after West Bengal and UP. What is most worrying for the health officials is the re-emergence of leprosy. According an official, if less than one case is reported from a population of one lakh, the disease is deemed to have been eliminated. “As per this definition, there should not be more then 800 cases for a population of 8 crore in Andhra Pradesh.
But, in reality, the cases are growing in leaps and bounds,” an official told TOI.

In fact, 9,546 cases of leprosy was detected in 2008-09 itself. The administration acted swiftly and most of the cases were treated. However, the disease continues to spread and as of today, the state has at least 5,424 leprosy cases and counting. Clearly acknowledging the re-emergence of the disease in several blocks, the PIP report has suggested an indepth situational analysis in the districts and blocks reporting the cases and implementation of suitable measures.

The situation is quite alarming with several other diseases as well. The PIP report, which has figures uptil 2009, states that there were 5,772 casualties due to TB last year and that 1,114,624 cases were reported in all. With regard to typhoid cases, while the entire country recorded 338 deaths and 9,16,161 cases, AP fared with 17 deaths and 1,33,174 cases.

Similarly, the state saw 719 deaths due to Acute Respiratory Infection (AIR), the highest in the country which totally saw 4,681 fatalities. As for immunisation of children from various diseases like polio, 3.8 per cent of the kids in AP are still vulnerable whereas neighbouring states like Tamil Nadu and Karnataka have registered 100 per cent immunisation.

As for Syphilis, Andhra Pradesh accounts for 65 per cent of all the cases reported in the country. Another major area of concern is infant mortality. States like Kerala (12 fatalities out of every 1,000 births), Tamil Nadu (31) and Karnataka (45) fare much better. AP sees the highest number of 53 deaths in the southern region and the PIP report wants to bring it down to 30 deaths by 2012.

Officials admitted that what is required is an immediate and sound strategy. “Unless drastic steps are taken on an urgent basis, all these diseases may spread too rapidly in the coming years and pose a major health emergency,” warned one official.

SICK STATE OF AFFAIRS

Leprosy is rearing its ugly head again
AP third in TB cases
Occupies second place after West Bengal in typhoid cases
Second for deaths due to Acute Respiratory Infections (ARIs)
Among six states where diptheria is highly prevalent
State recorded most pneumonia deaths after West Bengal

source : Times of India 23 April 2010

Endangered otters spotted at Polepally

Sudipta Sengupta | TNN

Hyderabad: When a bunch of smoothcoated otters,

The smooth-coated otter is categorised as a ‘vulnerable’ species, with their numbers fast declining. Experts say that if not protected, they may soon become extinct.

a rare endangered mammal, surfaced from nowhere in a small lake at Polepally in Mahbubnagar, nature lovers were enthused by their sudden presence in the village, which has no water inlet. A month later, two of the six otters that had been spotted have died and wildlife experts fear that the rest of these endangered animals (as per the Wildlife Act) might also perish soon due to the lack of an appropriate habitat.

Locals at Polepally say that the two otters that died last week could be either due to poaching or starvation.

These mongoose-like creatures were spotted by social workers M V Ravi Kumar and M Bharath Bhushan about a month ago and while they alerted the forest department then, it has done precious little to save the rare animals. Officials of the department said they had no reason for concern. Bhaskar Reddy, chief conservator of forest said, “We were approached by an NGO to look into the matter. After a field visit, we gathered that the smooth-coated otters were very comfortable in that particular environment and, therefore, should be left there.” Reddy further said that moving them from the present location would be harmful for the animal.

It is this complacency of the forest department that has wildlife activists worried. While these otters have currently made a small water tank in the village their home, experts say it is not suitable for their existence. “They are used to fast-flowing water and need a river or a larger water body to stay alive. They cannot survive in a tank,” said Farida Tampal, state director of World Wildlife Foundation-India (WWF) suggesting that these animals should be trapped and released in Krishna river, where there is a considerable presence of such otters. It is suspected that the otters reached the village during the floods last year.
While adaptability is definitely a matter of concern, some environmentalists feel that it is the threat of poaching of these animals that should be taken more seriously. Research shows that the fur of smoothcoated otters is in huge demand across the globe and is a primary reason for their dwindling numbers. However, in this case experts feel that villagers might kill them for safety reasons. “We are trying to create awareness among the locals about these otters that cause no harm to human life. But the villagers are intimidated,” said a member of the state’s anti-poaching squad working in this area.

As per Red List of the International Union for Conservation of Nature (IUCN), a leading authority on environment, smooth-coated otters fall under the ‘vulnerable’ category. This implies that their numbers are fast declining and, therefore, need appropriate protection.
source: Times of India, 16 April 2010

Spate of hysterectomies stuns authorities

Few surgeries done at government hospitals; private hospitals get Rs. 60,000 per surgery

HYDERABAD: Arogyasri, the flagship health insurance scheme of the State government, has funded the removal of over 11,000 uteri through surgical procedure since July 2008 till date all over the State. These work out to over 524 hysterectomies a month.

The startling figure was revealed by none other than the Executive Officer of the Arogyasri Health Care Trust R. Gopala Krishna Rao at the ‘Dissemination Workshop of the Study on Causes and Impact of Early Hysterectomies among Married Young Women in Andhra Pradesh’, organised by the Andhra Pradesh Mahila Samatha Society here on Saturday.

When a shocked Principal Secretary Chaya Ratan sought details, Mr. Rao informed that all these surgeries were performed after due approval by panel doctors of the Trust. Of these, surgeries performed in government hospitals are negligible in number while private hospitals get paid upto Rs.60,000 per hysterectomy.

According to a study conducted by the Society in five districts, Nalgonda, Karimnagar, Srikakulam, Prakasam, and Kurnool, between December 2008 and February 2009, majority of the surgeries were performed upon complaints of white discharge and excessive bleeding by the women, and very few upon discovery of ulcers or wounds in the cervix. Most surgeries could be sourced to a single private hospital located in the mandal headquarters, which the women and their family members approached after being referred by the Registered Medical Practitioner in the village.

Resource Persons from the Society also pointed to the marked increase in the number of hysterectomies performed over the last one year. They formed 36 percent of the sample size of 1095, while those performed five years earlier formed only 9 percent. A predominant majority went to private hospitals, and a negligible few among them had been given ultra-sound scanning reports and discharge summaries.

The study mainly focussed on the socio-economic and health impact of hysterectomy. Most women complained of severe backache, numbness in hands and legs, weakness and headache, lack of appetite and poor vision. However, 72 percent of the respondents were not told about the after-effects before the surgery.

Absence of qualified gynaecologists at village level, poor hygiene, and post-tubectomy infections were cited as causative factors leading to a spate of hysterectomies.

source : The Hindu, 21 Mar 2010

‘పడుచు’లకు.. ఆ’గర్భ’శోకం!

విచ్చలవిడిగా ‘పెద్దాపరేషన్లు’
సగటున 30 ఏళ్లలోపే బిడ్డసంచీ తొలగింపు
సమిధలవుతున్న గ్రామీణ పేద మహిళలు
‘ఆరోగ్యశ్రీ’తో అడ్డగోలుగా పెరిగిన సంఖ్య
విపరిణామాలు తెలియక ఒప్పుకొంటున్నారు
సర్జరీ తర్వాత విలవిల్లాడుతున్నారు
వైద్యుల ముసుగులో కాసుల రాబందులు
రాష్ట్రమంతా ఇదే జాడ్యం

అభంశుభం తెలీని అమాయక ఆడపడుచులకు ఇప్పుడు ఆ’గర్భ’శోకం వచ్చింది!
మాతృత్వానికే కాదు.. స్త్రీల ఆరోగ్యానికీ, అస్తిత్వానికీ, ఆయుర్దాయానికి కూడా మూలాధారమైన బిడ్డసంచులు.. ఇప్పుడు పట్టుమని మూడు పదులు కూడా దాటక ముందే.. కాసుల వేటగాళ్ల చురకత్తులకు కసుక్కునతెగిపోతున్నాయి. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ‘పెద్దాపరేషన్లు’ విచ్చలవిడిగా.. విచక్షణారహితంగా సాగిపోతున్నాయి. వైద్యపరంగా అవసరం లేకపోయినా.. మందులతో చికిత్స చేసే అవకాశం ఉన్నా కూడా ఎంతోమంది స్త్రీలకు ఇప్పుడు గర్భాశయాన్ని తొలగించే ‘హిస్ట్రెక్టమీ’ ఆపరేషన్లు చేసేస్తున్నారు. ఈ అడ్డగోలు ఆపరేషన్లు మన రాష్ట్రంలోనే ఎక్కువగా జరుగుతున్నాయంటే.. ఇప్పుడు సగటున 30 ఏళ్లు కూడా నిండకుండానే గర్భాశయాలు తెగిపోతున్నాయని తేలటం మరింత విభ్రమాన్ని కలిగిస్తోంది. ఒకప్పుడు వైద్యులు కనీసం ఆపరేషన్‌ ఖర్చులు భరించలేరన్న ఆలోచనతోనైనా బలహీన వర్గ స్త్రీలకు మందులతో చికిత్స చేసేవారు. కానీ ఇప్పుడు ‘ఆరోగ్య శ్రీ’ అండ చూసుకుని.. ఎలాగైనా డబ్బులు దండుకోవచ్చన్న దురాశతో.. సామాజికంగా వెనకబడిన ఆ వర్గాల మహిళలే లక్ష్యంగా ఆపరేషన్లు చేస్తున్నారు. వైద్యపరంగా చికిత్సా మార్గాలు ఉండి కూడా.. ‘ఆరోగ్యశ్రీ’ పథకం కింద అడ్డగోలుగా చిన్నవయసు వారికే గర్భాశయాలు తొలగించేస్తున్నారన్న వాస్తవం సాక్షాత్తూ రాష్ట్ర విజిలెన్స్‌ విభాగం నిర్వహించిన దర్యాప్తులోనే తేలటం ఒళ్లు గగుర్పొడుస్తోంది. చిన్నవయసులోనే గర్భాశయాన్ని తొలగిస్తే ఎటువంటి విపరిణామాలు తలెత్తుతాయో తెలియక, అవగాహనా లేమితో సర్జరీకి ఒప్పుకుంటున్న ఎంతోమంది అమాయక మహిళలు.. ఆ తర్వాత ఎన్నో ఆనారోగ్య సమస్యల బారినపడి నిత్యం నరకం అనుభవిస్తున్నారు. రెక్కాడితేగానీ డొక్కాడని పరిస్థితుల్లో పనులు చేసుకోలేక కడగండ్ల పాలవుతున్నారు. సమాజంలో అత్యంత బాధ్యతాయుతంగా మెలగాల్సిన అపర ‘ప్రాణదాత’లు.. వైద్యవృత్తికే తలవంపులు తెస్తూ.. కనీస మానవత్వాన్ని సైతం కాలదన్నుతూ.. ఇలా కాసుల కోసం కక్కుర్తిపడుతూ అమాయక స్త్రీల జీవితాలతో చెలగాటమాడుతున్న తీరుపై సవిరమైన కథనం ఇది!

పొత్తికడుపు నొప్పి .. ఇంకా.. వూర్కూరికే బాధ..
పిల్లలున్నారా? ఆ.. ఉన్నారు
అయితే ఇంకెందుకు, గర్భసంచీ తీయించేసుకో…
అన్ని గొడవలూ తీరిపోతాయ్‌!
రాష్ట్రంలో పెద్దాపరేషన్లు ఎంత విచ్చలవిడిగా సాగుతున్నాయో చెప్పేందుకు చిన్న సూచిక మాత్రమే ఈ సంభాషణ! గర్భాశయమంటే కేవలం సంతానం కోసమేననీ, పిల్లలు కలిగాక ఇక దానికి ప్రత్యేకంగా ఏ ప్రయోజనమూ ఉండదని అమాయకంగా నమ్ముతున్న ఎంతోమంది మహిళలు దాన్ని ‘వదిలించుకుంటే’ ఇక ఏ బెడదా ఉండదని భ్రమపడుతున్నారు. తరచూ రుతుక్రమం సమస్యలు, పొత్తికడుపు నొప్పి, తెలుపు.. ఈతి బాధలన్నింటికీ ఆపరేషన్‌తో శాశ్వత పరిష్కారం లభిస్తుందని అపోహపడుతున్నారు. చిన్నవయసులోనే గర్భాశయాన్ని తొలగించటం వల్ల తలెత్తే విపరిణామాలను వారికి వివరించాల్సిన వైద్యులు.. ఆ పని చెయ్యకపోగా, వారి అమాయకత్వాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని అందిన కాడికి కాసులు దండుకోవాలని ప్రయత్నిస్తుండటం, ఇందుకోసం ‘ఆరోగ్యశ్రీ’ పథకాన్ని అడ్డదారులు తొక్కిస్తుండటం.. ప్రస్తుత విషాదానికి మూలం.

గుంటూరు, ఆ వెంటే అన్నీ!
గుంటూరు జిల్లాలో ‘ఆరోగ్యశ్రీ’ కింద జరిగిన 1141 పెద్దాపరేషన్ల (హిస్ట్రెక్టమీ)లో 776 (68%) కేసులు 21-40సం|| లోపు వారే ఉన్నారు. వాస్తవానికి వైద్యప్రమాణాల ప్రకారం 40 సం|| లోపు వారికి ఎంతో అవసరమైతే తప్పించి గర్భసంచి తొలగించరాదు. గుంటూరు జిల్లాలో ఈ ఆపరేషన్లు చాలా ఎక్కువగా చేసేస్తున్నారని ఎప్పటి నుంచో సర్వేలు ఘోషిస్తున్నాయి. ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ సంస్థ (ఐఐహెచ్‌ఎఫ్‌డబ్ల్యూ) నిర్వహించిన సర్వేల్లో సైతం ఇదే విషయం వెల్లడైంది. తాజాగా ఈ ఆపరేషన్‌ను ‘ఆరోగ్యశ్రీ’ పథకంలో చేర్చిన తర్వాత… వీటి సంఖ్య మరింత పెరిగింది. ముఖ్యంగా ఈ జిల్లాలోని అంజిరెడ్డి ఆస్పత్రి(పిడుగురాళ్ల), బి.ఎం.ఆర్‌.ఆస్పత్రి(గుంటూరు), నందన ఆస్పత్రి(గుంటూరు)ల్లో పరిస్థితి మరీ అధ్వాన్నంగా ఉందని రాష్ట్ర విజిలెన్స్‌ విభాగం విస్పష్టంగా నిగ్గుతేల్చి, నివేదిక సైతం ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది. గుంటూరు జిల్లాలో జరిగిన మొత్తం పెద్దాపరేషన్లలో 51% ఈ మూడింటిలోనే జరిగాయని విచారణలో వెలుగుచూసింది. నిజానికి గర్భసంచి గురించి కనీస అవగాహన కూడా లేని బడుగు వర్గాల మహిళలను లక్ష్యంగా చేసుకుని సాగిస్తున్న ఈ వ్యాపారం ఒక్క గుంటూరుకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. మెదక్‌ జిల్లాలోని లంబాడీ తండాల్లో అత్యంత విచక్షణారహితంగా ఈ ఆపరేషన్లు సాగిపోతున్నాయని, 23-25 ఏళ్ల వారికి సైతం గర్భాశయాలు తొలగించేస్తున్నారని ఎప్పటి నుంచో వార్తలొస్తున్నాయి. ఆరోగ్యశ్రీ పథకంలో గర్భసంచి తొలగింపుకు రూ.25 వేల వరకు ఇస్తుండడంతో కరీంనగర్‌, వరంగల్‌, నల్గొండ, మెదక్‌, రంగారెడ్డి జిల్లాల్లోని కొన్ని ప్రైవేటు ఆస్పత్రుల్లో కూడా ఇదే తంతు నడుస్తున్నట్లు సమాచారం. గుంటూరు జిల్లాలో ఆరోగ్యశ్రీ కింద జరుగుతున్న పెద్దాపరేషన్ల తతంగంపై విజిలెన్స్‌ అధికారులు విచారించి బాధ్యులైన వైద్యులు, ఆస్పత్రులపై క్రిమినల్‌ కేసులు నమోదు చేసి చర్యలు తీసుకోవాలని వైద్య ఆరోగ్య శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శికి నివేదిక సమర్పించారు. వీటిలో ఒక్క అంజిరెడ్డి ఆసుపత్రిని మాత్రం ఆరోగ్యశ్రీ నెట్‌వర్క్‌ నుంచి తొలగించారు. మిగతా రెంటి పైనా ఇప్పటికీ ఎటువంటి చర్యల్లేవు. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఆరోగ్యశ్రీ కింద ఇప్పటి వరకు మొత్తం 11638 పెద్దాపరేషన్లు జరిగాయి. అక్రమాల నేపథ్యంలో అన్ని జిల్లాల్లోనూ ప్రత్యేకంగా విచారణ జరిపించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్టు సమాచారం.

తీసేస్తే ఏం?
మాతృత్వానికే కాదు, స్త్రీ సాధారణ ఆరోగ్యానికి సైతం గర్భాశయం కీలకం. రుతుచక్రం ఆరంభమైనప్పటి నుంచీ నిరంతరం స్త్రీహార్మోన్లను విడుదల చేస్తూ.. నెలసరి నిలిచిపోయే వరకూ కూడా స్త్రీ జీవితంలో గర్భాశయం, అండాశయాలు కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి. అందుకే అనారోగ్య కారణంగా ఎంతో అవవసరమైతే తప్పించి 40సం|| లోపు వారికి గర్భసంచి తొలగించే ఆపరేషన్లు చెయ్యకూడదన్నది వైద్యసూత్రం. కానీ కాసుల కోసం కొన్ని ఆస్పత్రుల్లో వైద్యులు నిసిగ్గుగా చిన్న వయసు వారికే గర్భాశయాలు తీసిపారేస్తున్నారు. కేవలం మందులతో, ఇతరత్రా మార్గాల ద్వారా చికిత్స అందించే వీలున్నా కూడా.. వీరు ఆ మార్గాలేవీ ప్రయత్నించకుండా నేరుగా సర్జరీలు చేశారని ‘రీజినల్‌ మెడికల్‌ బోర్డ్‌’ నిపుణులు నిర్ధారించారు. పెద్దాపరేషన్‌ చేయించుకోకపోతే గర్భసంచిలో గడ్డ పెద్దదై క్యాన్సర్‌లాంటి ప్రాణాంతక వ్యాధి వస్తుందనే అపోహలతో చదువురాని అమాయక మహిళలు దీనికి బలైపోతున్నారు. గుంటూరు జిల్లాలో ఆరోగ్యశ్రీ కింద 20 ఆస్పత్రుల్లో 1141 పెద్దాపరేషన్లు చెయ్యగా… వీరిలో 68% అంటే 776 మంది 21 నుంచి 40 సం|| లోపువారేనని తేలింది. రాష్ట్రంలో జరుగుతున్న పెద్దాపరేషన్ల సగటు వయసు 24 సంవత్సరాలని ఐఐహెచ్‌ఎఫ్‌డబ్ల్యూ సర్వేలో వెల్లడైంది. ఇది ఆందోళనకర పరిణామం. గర్భసంచి కత్తిరించిన తరవాత ఏళ్లు గడిచే కొద్దీ మహిళలు రకరకాల ఆరోగ్య సమస్యల బారినపడే అవకాశాలుంటాయి. కానీ సర్జరీ ముందు ఈ విషయాలేవీ వైద్యులు వారికి సర్జరీ ముందర వివరించటం లేదు. ఆపరేషన్‌ చేయించుకున్న 97% మహిళలకు పెద్దాపరేషన్‌ తరవాత వచ్చే సమస్యలపై వైద్యులు ముందుగా ఎలాంటి సమాచారం ఇవ్వలేదని సర్వేలో వెల్లడైంది. ఇది అత్యంత హేయమైన చర్య. ఎలాంటి శస్త్రచికిత్స చేయాల్సినా… దానివల్ల ఎదురయ్యే విపరిణామాలను రోగులకు విపులంగా చెప్పాలి. మహిళల ఆయుర్దాయానికి, సురక్షిత ఆరోగ్యానికి కీలకమైన గర్భాశయాన్ని తొలగించే సమయంలో వైద్యులు దీన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగానే చెప్పడంలేదనే ఆరోపణలున్నాయి.

ఎలా సాగుతోంది?
ప్రజల అమాయకత్వాన్ని, చదువురాకపోవడాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని వైద్యంతో నయమయ్యే ఆరోగ్య సమస్యలను భూతద్దంలో చూపించి పెద్దాపరేషన్లు చేయించుకోవడానికి మహిళలను పురిగొల్పుతున్నట్లు విజిలెన్స్‌ విచారణలో తేలింది. స్త్రీలకు సంబంధించిన ఆరోగ్య సమస్యలకు మందులతో సాధారణ చికిత్స చేస్తే ఆరోగ్యశ్రీలో ఆస్పత్రులకు ఎలాంటి మొత్తం రాదు. లాప్రోస్కోపిక్‌ విధానంలో గర్భసంచి తొలగిస్తే రూ.25 వేల వరకు పొందడానికి అవకాశం ఉంది. ఇదే అభంశుభం తెలియని పేద మహిళల పాలిట శాపంగా మారుతోంది.
వాస్తవానికి రాష్ట్రంలో స్త్రీల జననాంగ, రుతుక్రమ సమస్యలకు చికిత్స అందించే వైద్య సదుపాయాలేవీ బలహీన వర్గాల వారికి అందుబాటులో ఉండటం లేదని, దీంతో చిన్నాచితకా సమస్యలతో విసిగిపోయిన వారంతా గర్భాశయ తొలగింపు ఆపరేషన్‌ను పెద్ద పరిష్కారంగా భావిస్తున్నారని ఐఐహెచ్‌ఎఫ్‌డబ్ల్యూ అధ్యయనంలో గుర్తించారు. నెలనెలా రుతుక్రమం బెడద ఉండదనీ, గర్భనిరోధం బాధలూ ఉండవని భ్రమపడుతూ ఈ పెద్ద సర్జరీకి వెళుతున్నారు. కానీ సర్జరీ తర్వాత తలెత్తే బాధలేమిటో అవగాహన లేక, వాటికి వైద్యం చేయించుకోలేక జీవితాంతం నరకం అనుభవిస్తున్నట్టు వారి మాటలే చెబుతున్నాయి.

నివేదిక బయటపెట్టిన నిస్సిగ్గు వాస్తవాలు
అంజిరెడ్డి ఆస్పత్రి, పిడుగురాళ్ల: ఈ ఆస్పత్రిలో 2008 జులై-2009 జులైల మధ్య 306 మంది పెద్దాపరేషన్లు చేయగా అందులో 223 మంది 40సం||లోపు వారే. వీరిలో 113 మంది వయసు 35సం||. ఇక్కడ జరిగిన 200 ఆపరేషన్లు గర్భాశయం, అండనాళాల్లో ఇన్‌ఫెక్షన్‌ వల్ల తొలగించినట్లు ఆస్పత్రి వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. విజిలెన్స్‌ విచారణలో భాగంగా మెడికల్‌ బోర్డు కేసుషీట్లు పరీక్షించగా వీరందరికీ అపరేషన్‌ లేకుండానే మందులతో చికిత్స చేయచ్చని తెలిపారు. ఇందులో 30 సం||లోపు వారు 30 మందికి గర్భాశయ ఇన్‌ఫెక్షన్ల పేరుతో పెద్దాపరేషన్లు చేశారని గుర్తించారు. గడ్డలు ఉన్నాయని గర్భాసంచులు తొలగించిన తొమ్మిది కేసుల్లో ఐదుగురికి అవసరం లేకున్నా ఆపరేషన్‌ చేశారని తేల్చారు. మెడికల్‌ బోర్డు ఇచ్చిన నివేదిక ఆధారంగా విజిలెన్స్‌ అధికారులు 25 కేసులను క్షుణ్ణంగా తనిఖీ చేయగా అందులో 21 మందకి ఆపరేషన్‌ చేయాల్సిన అవసరం లేకున్నా గర్భసంచి తొలగించినట్లు గుర్తించారు.
బి.ఎం.ఆర్‌.ఆస్పత్రి, గుంటూరు: మొత్తం 140 పెద్దాపరేషన్లు చేయగా అందులో 85 కేసులు 40సం||లోపు వారే ఉన్నారు. ఇందులో 35సం||లోపు 24 కేసులున్నాయి. ఆపరేషన్లు చేయించుకున్న 40సం||లోపు ఉన్న 30 మందికి సంబంధించిన కేసుషీట్లు తనిఖీ చేయగా… గర్భశయంలో గడ్డలు ఉన్నాయనే కారణాన్ని ఆస్పత్రి వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. మెడికల్‌బోర్డు చేసిన విచారణలో వీటన్నింటికీ ఆపరేషన్‌ అవసరం లేకుండా వైద్యచికిత్సతో నయం చేయవచ్చునని తేల్చింది. ఆ తరవాత విజిలెన్స్‌ అధికారులు 13 కేసులను క్షుణ్ణంగా విచారణ చేపట్టగా అయిదు మందికి ఆపరేషన్‌ చేయాల్సిన అవసరమేలేదని నిర్ధారణ అయింది.
నందన ఆస్పత్రి, గుంటూరు: 138 పెద్దాపరేషన్లు చేయగా, 90 కేసులు 40సం||లోపు ఉన్నవారే. ఇందులో 35సం||లోపు ఉన్నవారు 11 మంది ఉన్నారు. అధిక రక్తస్రావం, గర్భాశయంలో గడ్డలు, ఇన్‌ఫెక్షన్లను కారణంగా పేర్కొంటూ 82 మందికి గర్భశయాలను తొలగించినట్లు మెడికల్‌ బోర్డు గుర్తించింది. ఇవన్నీ శస్త్రచికిత్స అవసరం లేకుండానే సాధారణ వైద్యంతో నయం చేయవచ్చునని తేల్చింది. విజిలెన్స్‌ అధికారులు 9 కేసులను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేయగా అందులో ఏడు మందికి ఆపరేషన్లు అవసరం లేదని నిర్ధారించారు. పెద్దాపరేషన్లు చేయడం కోసం రోగుల వయసులను ఆస్పత్రి వర్గాలు పెంచి చూపినట్లు గుర్తించారు.

విజిలెన్స్‌శాఖ సిఫారసులు: నిధులను దుర్వినియోగం చేయడంతో పాటు శస్త్రచికిత్సలు అవసరంలేని వారికి గర్భసంచులు తొలగించిన ఆస్పత్రులను ఆరోగ్యశ్రీ పథకం నుంచి తొలగించాలి. సరైన రోగ నిర్ధారణ పరీక్షలు చేయకుండా, నిబంధనలకు విరుద్ధంగా గర్భాశయాలను తొలగించినందుకు డాక్టర్‌ ఎల్‌.సుస్మారెడ్డి, డాక్టర్‌ అంజిరెడ్డి(అంజిరెడ్డి ఆస్పత్రి-పిడుగురాళ్ల), డాక్టర్‌ దీప్తిరెడ్డి, డాక్టర్‌ ప్రభావతి(బి.ఎం.ఆర్‌.ఆస్పత్రి-గుంటూరు), డాక్టర్‌ ఎ.లక్ష్మమయ్య, డాక్టర్‌ ప్రియా నందన(నందన ఆస్పత్రి-గుంటూరు)లు దీనికి బాధ్యులని తేల్చింది. వీరిపై క్రిమినల్‌ కేసులు నమోదు చేయాలి. గుంటూరు జిల్లాలోని మిగిలిన ఆస్పత్రుల్లో జరిగిన అక్రమాలను గుర్తించడానికి ప్రత్యేక కమిటీని వేయాలి. గర్భాశయ శస్త్రచికిత్సలకు ఆరోగ్యశ్రీ ట్రస్టు ఇస్తున్న అనుమతుల విషయంలో ఉన్న లోపాలను సరిచేయాలి.

చర్యలు తీసుకుంటాం: బాబు, ఆరోగ్యశ్రీ ట్రస్టు సీ.ఇ.ఓ.
నిపుణుల సూచన మేరకు అవసరమైతేనే పెద్దాపరేషన్‌ చేయాలనేది నిబంధన. పేదవారికి మెరుగైన వైద్యసేవలు అందించాలనే లక్ష్యంతో ఆరోగ్యశ్రీలో దీన్ని చేర్చడం జరిగింది. దీన్ని దుర్వినియోగం చేసినట్లు గుంటూరు జిల్లాలో వచ్చిన ఆరోపణలపై ప్రత్యేక కమిటీతో విచారణ చేయిస్తున్నాం. ప్రతి కేసును వారిని పరిశీలిస్తున్నారు. ఆరోపణలు నిర్ధారణ కావడంతో ఇప్పటికే అంజిరెడ్డి ఆస్పత్రిని ఆరోగ్యశ్రీ పథకం నుంచి తొలగించాం. మిగిలిన రెండు ఆస్పత్రులపై విచారణ జరుగుతోంది. నివేదిక వచ్చిన వెంటనే కఠినచర్యలు తీసుకుంటాం.

పడరాని పాట్లు పడుతున్నాం!
పిడుగురాళ్ల, న్యూస్‌టుడే
ఈమహిళలంతా 30 ఏళ్ల లోపువారే.. తరచూ కడుపునొప్పితో బాధపడుతూ దగ్గర్లో ఉన్న డాక్టర్‌ అంజిరెడ్డి మల్టీ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రికి వెళ్లారు. పరీక్షలు చేశాక కడుపులో గడ్డలున్నాయని కొందరికి.. పెద్దాపరేషన్‌ చేస్తే త్వరగా తగ్గుతుందని ఇంకొందరికి వైద్యులు సూచించారు. వెంటనే పనులు చేసుకోవచ్చనీ చెప్పారు. తెల్లరేషన్‌ కార్డు ఉంటే చాలు పైసా ఖర్చులేదు.. అంతా ఉచితంగా ఆరోగ్యశ్రీ ద్వారా చేస్తామనడంతో ఆ పేద మహిళలు తలూపారు. తీరా శస్త్రచికిత్స పూర్తయ్యాక తాము ఏ పనీ చేయలేని స్థితికి చేరుకున్నామని ఆదివారం పలువురు మహిళలు ‘న్యూస్‌టుడే’తో చెప్పారు. గర్భసంచి తొలగించిన తర్వాత వచ్చే ఆరోగ్యపరమైన ఇబ్బందుల గురించి వైద్యులు వారికి వివరించకపోవడం గమనార్హం.

ఎందుకో చెప్పలేదు
బాడిసె భూలక్ష్మి.. వయసు 25 సంవత్సరాలు, పిడుగురాళ్ల ఏడోవార్డు, శ్రీనివాసకాలనీలో నివాసం ఉంటున్నారు. కుమార్తె త్రివేణి 2 వ తరగతి, కుమారుడు మణికంఠ ఒకటో తరగతి చదువుతున్నారు. భర్త కోటేశ్వరావుతో కలిసి రోజు ఇటుకరాయి పనికి వెళ్తే రూ.150 కూలి వస్తుంది. 2008 మే నెల నుంచి తరచూ కడుపునొప్పి వస్తుండటంతో చూపించుకుందామని ఆగస్టు నెలలో అంజిరెడ్డి ఆసుపత్రికి వెళ్ళింది. పరీక్షలు చేసిన వైద్యులు ఆపరేషన్‌ చేయాలన్నారు. గర్భసంచి తీసేయాలన్నారు. ఆగస్టు 15న శస్త్రచికిత్స చేశారు. ఎందుకనే విషయం మాత్రం చెప్పలేదని ఆమె వివరించింది. తర్వాత ఆరు నెలలు బాగానే ఉన్నా.. అక్కడ నుంచి ఏ పని చేయలేకపోతున్నా.. అంతకుముందే బాగుంది.. అని తెలిపింది. వేరే డాక్టర్‌కు చూపిస్తే ఒంట్లో నీరు చేరిందంటున్నారు.. నెలకు రూ.900 మందులకే అవుతున్నాయి.. అని ఆమె వాపోయింది. ఈ వయసులో గర్భసంచి తొలగించే ఆపరేషన్‌ చేయటం ఏంటి.. అవసరం లేకపోయినా చేశారు.. ఇప్పుడు మేం చేయలేం అని వేరే డాక్టర్లు అంటున్నారు ఏం చేయాలో అర్ధం కావట్లేదు.. ప్రభుత్వమే మమ్మల్ని ఆదుకోవాలి అని భూలక్ష్మి వేడుకుంటోంది. ‘కూర్చుని లేవలేకపోతోంది. అన్నీ రోగాలే.. ఆసుపత్రి చుట్టూ తిరుగుతున్నాం’ అని భర్త కోటేశ్వరావు వివరించారు.

పెద్దాపరేషన్‌ చేయించుకుంటావా అన్నారు
కూలిపనికి వెళ్లే ఎస్‌.కె.జరీనా వయసు 28 సంవత్సరాలు. భర్త జాకీరు టైర్ల రీబటన్‌ దుకాణంలో పనిచేస్తాడు. నెలకు రూ.3 వేలు వస్తాయి. ఇద్దరుపిల్లలు. ‘కడుపు నొప్పి వస్తుంటే ఆసుపత్రికి వెళ్ళా.. పరీక్షలు చేశాక కడుపులో గడ్డ ఉంది.. పెద్దాపరేషన్‌ చేయించుకుంటావా అని అడిగారు. వేరే ఆసుపత్రిలో అయితే రూ.10వేల దాకా అవుతోందని చెప్పడటంతో ఒప్పుకున్నా. ఇప్పుడు ఏ పనీ సరిగా చేయలేకపోతున్నా’ అని ఆమె వివరించింది.

పరీక్షలు చేసి గర్భసంచి తీసేయాలన్నారు
14వ వార్డులో ఉండే బత్తుల కోటేశ్వరమ్మ వయస్సు 25 సంవత్సరాలు.. భర్త చినవెంకటయ్య. వారికి ఇద్దరు ఆడపిల్లలు, ఒక కుమారుడు. పొలం పని చేసుకుని జీవిస్తుంటారు. ‘అప్పుడప్పుడూ కడుపునొప్పి అంటుంటే ఏడాదిన్నర కిందట అంజిరెడ్డి ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్ళా.. ఏమైనా అవసరం అవుతాయేమో అని రూ.20 వేలు సిద్ధం చేసుకున్నా.. అక్కడికెళ్ళాక టి.వి(స్కానింగ్‌), ఎక్స్‌రేలు తీస్తే వెయ్యి రూపాయలు అయ్యాయి’ అని భార్య శస్త్రచికిత్స గురించి భర్త చినవెంకటయ్య వివరించారు. పరీక్షలు పూర్తయ్యాక గర్భసంచి తీసెయ్యాలన్నారు. కార్డు ఉంటే ఆరోగ్యశ్రీ కింద ఉచితంగా చేస్తామని చెప్పడంతో ఒప్పుకున్నామని కోటేశ్వరమ్మ చెప్పింది. రక్తం అవసరమైతే మా తమ్ముడే ఇచ్చాడు. ఆపరేషన్‌ చేశాక ఇంటికి పంపుతూ వారానికి మాత్రం బిళ్లలు ఇచ్చారు. మళ్ళీ వారం రోజుల తర్వాత జ్వరం వస్తే వెళ్లాం.. రక్తం మారిందేమో అని డబ్బులు తీసుకుని పరీక్ష చేశారు అని ఆమె పేర్కొంది. ఆపరేషన్‌ చేశాక క్రమంగా నొప్పులు మొదలయ్యాయి.. ఇప్పుడు అంతా నొప్పులు. కూర్చోలేను, నిలబడలేను. చిన్న బరువు పట్టినా, పనిచేసినా భరించలేని నొప్పి వస్తోందని తన బాధను వెల్లడించింది. ఆమెకు బాగున్నపుడు పదెకరాల పొలం కౌలుకు తీసుకుని పంట పండించా.. ఇపుడు సరిగా పని చేయలేదు.. అందుకే మూడెకరాలు మాగాణి మాత్రమే చేసుకుంటున్నా అంటున్న చినవెంకటయ్య మాటలు మారిన ఆ కుటుంబ స్థితిని చెప్పకనే చెపుతున్నాయి.

చిన్నవయసులో ఆపరేషన్‌ అనర్థదాయకం:
డా|| బాలాంబ, డా|| జయంతిరెడ్డి
మహిళల్లో వయసురీత్యా వచ్చే మార్పులకు అనుగుణంగా హార్మోన్లను సమతుల్యం చేయడం, ఎముకల పటుత్వం కాపాడుతూ మహిళలకు ఆరోగ్యప్రదమైన జీవితం గడపడానికి గర్భసంచి, అండాశయాలు ఎంతో అవసరం. చాలామంది గర్భసంచి తొలగించుకుంటే నెలనెలా బహిష్టు బాధలు తగ్గిపోతాయని భావిస్తున్నారు. కొంతమంది వైద్యులు దీన్ని సంపాదనమార్గంగా ఎంచుకుని… కడుపునొప్పి, అధిక రక్తస్రావం, తెల్లబట్టలాంటి సమస్యలతో ఆస్పత్రులకు వచ్చేవారికి పెద్దాపరేషన్లు చేయించుకోమని ప్రోత్సహిస్తున్నారు. కడుపు నొప్పి ఉంటే క్యాన్సర్‌ అని భయపెడుతున్నారు. గర్భసంచి తొలగించుకుంటే ఎలాంటి ఆ ప్రమాదం నుంచి తప్పించుకోవచ్చునని చెబుతున్నారు. ఇది సరికాదు.
గర్భసంచిలో గడ్డలకు మయొమెక్టమీ, కాటరీ, ఐస్‌ ట్రీట్‌మెంట్‌లాంటి అధునాతన పద్ధతులున్నాయి. తెల్లబట్ట, కడుపునొప్పికి చక్కటి మందులు ఉన్నాయి. అవసరమైతే చిన్నపాటి శస్త్రచికిత్సలతో వీటిని నయం చేసుకోవచ్చు. స్త్రీ సంబంధిత ఆరోగ్య సమస్యలకు అనేక రకాల చికిత్సలు అందుబాటులోకి వచ్చినా… వాటిపై మహిళలకు అవగాహన లేకపోవడంతో ఇలాంటివి జరుగుతున్నాయి. అవసరం లేకున్నా పెద్దాపరేషన్లు చేయించుకుంటే భవిష్యత్తులో చాలా ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయి.

చిన్నవయసులో గర్భాశయం తొలగిస్తే!
* మహిళల్లో హార్మోన్ల సమతౌల్యం దెబ్బతింటుంది.
* ఒళ్లంతా వేడిఆవిర్లు వస్తున్న భావన. నిద్ర సరిగా పట్టదు.
* ప్రతి చిన్న విషయానికి విసుగు, చికాకు, విపరీతమైన తలనొప్పి, నీరసం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
* ఈస్ట్రోజన్‌ అనే హార్మోన్‌ తగ్గుదల వల్ల ఎముకలకు తగు మోతాదులో కాల్షియం అందక ఎముకల పటుత్వం తగ్గిపోతుంది.
* ఎముకలు బోలుగా అయిపోయి త్వరగా ఆస్టియోపొరోసిస్‌ బారిన పడే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
* మూత్ర సంబంధమైన ఇన్‌ఫెక్షన్లు పెరుగుతాయి.
* కాబట్టి గర్భసంచి తొలగించాలని ఎవరైనా సిఫార్సు చేస్తే… వెంటనే ఆపరేషన్‌కు వెళ్లకుండా.. తప్పనిసరిగా మరో స్త్రీసంబంధ వ్యాధి నిపుణుల అభిప్రాయం తెలుసుకోవాలి.

source : eenadu 25 January 2010

కాసుల కోసం కడుపు ‘కోతలు’

అవసరం లేకున్నా సిజేరియన్‌
ప్రైవేటులో మరీ ఎక్కువ
నిగ్గుతేల్చిన డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ
న్యూఢిల్లీ: ఎవరికైనా కాన్పు సహజంగా అయితే బంధువులంతా వింతగా, మురిపెంగా చెప్పుకొంటున్న రోజులివి! ఎందుకంటే మన దేశంలో ఆపరేషన్‌ (సిజేరియన్‌) కాన్పులు అంత సర్వసాధారణమైపోయాయి. అయితే ఈ ఆపరేషన్లలో అధిక భాగం.. నిజంగా వైద్యపరంగా అవసరమై చేస్తున్నవి కావనీ, కేవలం డబ్బు సంపాదన కోసం చేస్తున్నవే ఎక్కువగా ఉంటున్నాయని సాక్షాత్తూ ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిగ్గుతేల్చింది.
* మన దేశంలో జరుగుతున్న ప్రతి 5 కాన్పుల్లో కనీసం ఒకటి సిజేరియన్‌ కాన్పే ఉంటోంది.
* పట్టణాల్లోని ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల్లో ఈ సిజేరియన్‌ కాన్పుల సంఖ్య మరింత వేగంగా పెరుగుతోంది. దీని వెనక ధనార్జన లక్ష్యాలే ప్రధానంగా కనబడుతున్నాయి.

ఈ నిర్ఘాంతపరిచే వాస్తవాలు.. తాజాగా ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్వహించిన అధ్యయనంలో వెలుగు చూశాయి. వాస్తవానికి సహజ కాన్పుతో పోలిస్తే సిజేరియన్‌ కాన్పుతో తల్లీబిడ్డలిద్దరూ రకరకాల సమస్యల బారినపడే అవకాశాలు ఎక్కువ. అయినా సంపాదన కాంక్షలో పడిన ఆసుపత్రులు వీటిని పట్టించుకోవటం లేదని నివేదిక ఆవేదన వ్యక్తం చేసింది. మాతృత్వ, ప్రసూతి ఆరోగ్యంపై నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ సర్వేలో ఈ విషయాలు వెల్లడయ్యాయి. ఈ సర్వేలో భాగంగా భారత్‌, చైనా, జపాన్‌, నేపాల్‌, శ్రీలంక తదితర 9 ఆసియా దేశాల పరిస్థితి పరిశీలించగా.. ఈ దేశాల్లో 2007-08లో సిజేరియన్‌ కాన్పులు 27% పెరిగినట్లు తేలింది.

వాస్తవానికి చైనాతో పోలిస్తే భారత్‌లో ఇప్పటికీ సిజేరియన్‌ కాన్పుల సంఖ్య తక్కువే. చైనాలో మొత్తం కాన్పుల్లో 47% సిజేరియన్లే కాగా.. భారత్‌లో ఇప్పటికీ ఈ సంఖ్య 18 శాతమే ఉంది. అయితే ఢిల్లీ, ముంబయి వంటి నగరాల్లోని ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల్లో వీటి సంఖ్య 5 శాతం నుంచి గణనీయంగా 65 శాతానికి పెరగడం ఆందోళనకరమైన వాస్తవమని నివేదిక వ్యాఖ్యానించింది. మొత్తం కాన్పుల్లో సిజేరియన్లు 15 శాతం మించకూడదన్నది లక్ష్యం కాగా.. సర్వే నిర్వహించిన ఢిల్లీ, గుజరాత్‌, మధ్యప్రదేశ్‌ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఈ సంఖ్య చాలా ఎక్కువగా ఉంటోందని నివేదిక వెల్లడించింది. ”దీనికి వైద్యపరమైన అనివార్యత కంటే సంపాదన కాంక్షే ఎక్కువగా కారణమవుతోందని” నివేదిక విస్పష్టంగా వ్యాఖ్యానించింది.

వాస్తవానికి సిజేరియన్‌ ఆపరేషన్ల వల్ల తల్లీబిడ్డల ప్రాణాలకు రిస్కు పెరగటంతో పాటు ఐసీయూల్లో పెట్టాల్సి రావటం, రక్తం ఎక్కించాల్సి రావటం, గర్భసంచీ తొలగించాల్సిన అవసరం వంటివి బాగా పెరుగుతాయి కాబట్టి వైద్యపరంగా అత్యవసరమైతే తప్పించి సిజేరియన్‌కు వెళ్లకపోవటం మంచిదని డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ నిపుణులు సూచించారు. ”సర్వే నిర్వహించిన మూడింట రెండొంతుల ఆసుపత్రుల్లో అధిక ఆదాయం గురించి తప్పించి ఈ రిస్కుల గురించి పెద్దగా పట్టించుకుంటున్నట్టే లేదు. ఎందుకంటే ఉదాహరణకు భారత్‌ వంటి దేశాల్లో సహజ కాన్పుతో పోలిస్తే సిజేరియన్‌కు అయ్యే బిల్లు దాదాపు రూ.20 వేల వరకూ ఎక్కువ ఉంటోంది” అని నివేదికలో స్పష్టంగా వ్యాఖ్యానించింది.

నొప్పులు ఆరంభమైన తర్వాత అవసరం లేకపోయినా సిజేరియన్‌ ఆపరేషన్‌ చేస్తే- తల్లిని ఐసీయూలో పెట్టాల్సిన అవసరం 67 శాతం, తీవ్ర సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం 2.7% పెరుగుతున్నందున తల్లీబిడ్డల శ్రేయస్సు దృష్ట్యా వైద్యపరంగా ఎంతో అవసరమైతే తప్పించి సిజేరియన్‌కు వెళ్లకపోవటం మంచిదని నిపుణుల్లో ఒకరైన డా|| మెటిన్‌ గిల్మజోగ్లు సూచించారు.

source : eenadu January 18, 2010

చెదిరిన చేనేతల గూడు

రాజోళిలో ఇప్పుడు మగ్గాల శబ్దాలు ఆగిపోయాయి. నేతన్నల హృదయాలు పగిలిపోయాయి. ప్రపంచానికి బట్టలందించే నేతన్నలు నేడు దాతలందించిన పాత బట్టలు మూటల్లో వెతుక్కొని కొలతలు చేసుకొని వేసుకుంటున్నారు. ఎవరేమైనా బయటి నుంచి ఏదైనా ఇస్తారేమోనని రచ్చకట్ట దగ్గర వచ్చిపోయే వాహనాల వెంబడి ఆశగా ఎదురు చూస్తూ రోజులు గడుపుతున్నారు.

పాలమూరు జిల్లాలో చేనేతకు పెట్టింది పేరు గద్వాల చీరలు, అలాగే నారాయణపేట చీరలు. ఈ రెండు ప్రాంతాలకు జిల్లాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో దాదాపు 50 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఈ చీరలను నేస్తున్న గ్రామాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఈ నేత పనిని ఈ జిల్లాలో పద్మశాలి, కుర్ణిసాలి, పట్టు సాలీలు అలాగే ఇతర కూలీలైన కత్రిలు, ముస్లింలు చేస్తున్నారు. ఈ గద్వాల చేనేత క్లస్టర్‌లో చేనేతకు ప్రాముఖ్యమున్న గ్రామం రాజోళి. తుంగభద్ర నది తీరంలో ఉన్న ఈ గ్రామం దాదాపు 50 శాతంపైగా కుటుంబాలు చేనేతపై జీవిస్తున్నాయి. గత పదిహేనేళ్ల క్రితం వరకు కాటన్‌ దుప్పట్లు, లుంగీలు, తువ్వా లు, పంచెలకు పెట్టింది పేరు. ‘రాజోళి బట్టలు’ అనే బ్రాండ్‌ పేరుతో వీరి వ్యాపారం సాగుతుండేది.

కాని మారుతున్న కాలంతో పాటు నేత బట్టకు ఉన్న డిమాండ్‌ పడిపోవడం వల్ల వీరు గద్వాల్‌ పట్టు చీరలు నేయడం మొదలుపెట్టారు. అదృష్టం బాగుండి మార్కెట్‌ ఉండడం వల్ల వీళ్ళంతా ఈ నేత పనిచేస్తూ జీవనం సాఫీగా సాగిస్తుండే వారు. గత 5-6 సంవత్సరాల నుంచి వారి పిల్లలను పై చదువులకు పంపిస్తున్నారు. జీవితం కంకర రోడ్డుపై వెళుతున్న ఎడ్ల బండిలాగా సాగుతుండేది. దసరా సరదాగా ఉన్నంతలో పండగ చేసుకున్న సంతోషాన్ని, భవిష్యత్తు కలలను గంగమ్మ ఒక్క పెట్టున ఉప్పొంగి కళ్ళ ముందే గ్రామాన్ని నీట ముంచింది.

బతుకులను ప్రశ్నార్థకంగా మార్చింది. తుంగభద్ర నది పొంగి పొర్లింది. సంకేసు ల డ్యాం నిండి గేట్లు తెరుచుకోలేక హోస్పే ట్‌ నుంచి వచ్చిన వరద నీరు బయటికి పంపలేక నిర్దాక్షిణ్యంగా తన ఒడిలో సేద తీరుతున్న రాజోళి గ్రామాన్ని క్షమించండంటూ ముంచెత్తేసింది. ప్రాణ నష్టం అంతగా లేకున్నా డ్యాం తెగి ఊరుమీద పడ్డ తుంగభద్ర తన మన పేద ధనిక వర్గ వర్ణ కుల విభేదాలు లేకుండా అందరిని సమానంగా చూసింది. ఫలితం గూడు చెదిరింది. మగ్గం విరిగింది. ఆధారమైన దారం తెగింది. భవిష్యత్తు ఆగమ్య గోచరంగా మారింది.

నిన్నటి వరకు బతుకు జీవుడా అన్న చందాన ఉన్న జీవితాలు నేడు కకావికలమై గుట్టకొకరు, గట్టుకొకరు, చెట్టు నీడ కొకరు అందిన సామాన్లు తీసుకొని బయలు దేరారు. రాజోళిలో ఇప్పుడు మగ్గాల శబ్దాలు ఆగిపోయాయి. నేతన్నల హృదయాలు పగిలిపోయాయి. ప్రపంచానికి బట్టలందించే నేతన్నలు నేడు దాతలందించిన పాత బట్ట లు మూటల్లో వెతుక్కొని కొలతలు చేసుకొని వేసుకుంటున్నారు. ఎవరేమైనా బయటి నుంచి ఏదైనా ఇస్తారేమోనని రచ్చకట్ట దగ్గర వచ్చిపోయే వాహనాల వెంబడి ఆశగా ఎదురు చూస్తూ రోజులు గడుపుతున్నారు.

ఇంటి పరిస్థితి చూస్తే పగిలిపోతుంది. జీవనం అందించిన మగ్గం నిర్జీవంగా బురదలో కూరుకొనిపోయింది. కూలిన మిద్దెలు కాలిన కడుపులు కళ్ళలో సుళ్లు తిరుగుతున్న నీళ్లు ఇవన్ని చూసి చూసి మన సు నిబ్బరపరుచుకున్నారు. ఇప్పుడిప్పుడే తేరుకుంటున్నారు. అటు ఇటు తిరుగుతున్నారు. చాలా మంది వస్తున్నారు. వారికి తోచిన సహాయం ఇచ్చి వెళుతున్నారు. ఊరు జాతరను తలపిస్తుంది. జాతర వెనుక నరక యాతన దాగి ఉంది. ఈ గ్రామంలో దాదాపు 1200 పైచిలుకు కుటుంబాలు నేతపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. వీరి సంవత్సర ఆదాయము 36 వేల నుంచి 40 వేల రూపాయలు సిల్క్‌ నేసే వారికి, 24 వేల నుంచి 30 వేల రూపాయల వర కు కాటన్‌ నేసే వారికి వస్తుండే ది.

ఒక ఇంట్లో ఇద్దరు భార్య, భర్త కష్టపడితే ఒక మగ్గానికి వచ్చే ఆదాయం. వీరికి ఇదే జీవనోపాధి. అన్ని చోట్ల ఉన్నట్టు వీరికి ఇది ఒక్కటే జీవనోపాధి. వ్యవసాయం కాని ఇతర ఉపాధి మార్గాలు శూన్యం అని చెప్పవచ్చు. దీనికి తోడు వీరికి పెట్టుబడి, మార్కెట్‌ ఒక పెద్ద సమస్యలు. ఈ సమస్యలను అదునుగా చేసుకుని వీరిలో నుంచే కొంత ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగ్గా ఉన్న వ్యక్తులు మధ్య వర్తులుగా మారి కొంత మందికి మాల్‌ ఇచ్చి నేయించుకుంటారు. ఈ మధ్య వ్యక్తుల్లో రెండు రకాలు. కొంత మంది నేరుగా మార్కెట్‌ చేస్తే ఇంకొందరు హోల్‌సేల్‌కు షాపులకు అందిస్తుంటారు.

నేత కార్మికులను చూస్తే కొంత వారి సొంత మగ్గాలు ఉండి షావుకారితో మాల్‌ తెచ్చుకొని అతనికే ఇవ్వడం దానికి అతనికి చీరకు కొంత ముట్ట చెబుతుంటారు. రెండవ రకం మగ్గాలు వారి సొంతం కావు ఎవరైతే మధ్యవర్తి ఉంటా రో అతనే మగ్గాలు పెట్టి కూలి నేతన్నతో నేయిస్తుంటారు. అంటే కూలి నేతన్న. మూడవ రకం నేతన్న మగ్గం. మాల్‌ సొంతంగా ఉండి నేరు గా షాప్‌కు గాని లేదా మధ్యవర్తికి గాని ఇస్తుంటారు. వీరు కొంచెం మేలుగా జీవిస్తుంటారు. వీరిలో ఉన్న నైపుణ్యాలను పెట్టుబడిని బట్టి వారు పై నాలుగు రకాలుగా విడగొట్టవచ్చు.

ఒకటి కూలి నేతన్న. రెండు మధ్యవర్తులకు నేసే వారు. మూడవిది సొంతంగా చేసేవారు. నాలుగు మాస్టర్‌ వీవర్స్‌ (వ్యాపారం చేసేవారు). వరద తాకిడికి కూలిన మగ్గాల సంఖ్య దాదాపు 2000లకు పై చిలుకే ఉంటుంది. జిల్లా నుంచి అధికారులు గ్రామానికి వెళ్ళి దాదా పు 13 కోట్ల రూపాయల నష్టంగా అంచనా వేశారు. ఇందులో మగ్గా లు, వాటిపై ఉన్న మాల్‌ (12 నుంచి 15 వేల రూపాయలు మగ్గానికి, 9నుంచి 10 వేల రూపాయలు మాల్‌కు) సహకార సంఘంలో ఉన్న సరుకులు కలిపి అంచనా వేయడం జరిగింది. తాత్కాలికంగా రకరకాల రిలీఫ్‌ మెటీరియల్‌తో ఆదుకోవడం జరుగుతుంది. దీంతో పాటు దీర్ఘకాలికంగా శాశ్వతమైన నష్ట నివారణ చర్యలు చేపట్టాల్సిన అవసరముంది.

రాజోళి నేతన్నలు ఇప్పుడు సర్వస్వం కోల్పోయారు. ఇల్లు కట్టుకోవడానికి చాలా సమయం పట్టవచ్చు. కాబట్టి ప్రస్తుతానికి తాత్కాలిక షెడ్లు కల్పించి మగ్గాలు వాటిపైకి మాల్‌ అందిస్తే నేత వేసుకొంటారు. శాశ్వతమైన పునరావాసం వైపు వారిని తీసుకెళ్ళవచ్చు. ప్రభుత్వం వీరిని ఆదుకోవడానికి యుద్ధప్రాతిపదికన వీరికి తాత్కాలిక షెడ్లు కల్పిస్తూ మగ్గాలు ఇవ్వాలి. మగ్గాలపై మాల్‌ కొనుగోలు కు రుణసదుపాయం కల్పించడం, వీరికి కనీ సం మూడు నెలలకు సరిపడే రేషన్‌ ఇవ్వాలి. శాశ్వత ప్రణాళికలో భాగంగా ఇల్లు, వర్క్‌ షెడ్‌ నిర్మాణం చేపట్టాలి. చేనేతపై పని చేస్తున్న ఇతర సంస్థలతో కలిసి సంపూర్ణమైన శాశ్వత పునరావాసం, జీవనోపాదులను మెరుగుపరిచే ప్రణాళికలు తయారు చేయడం.ప్రభుత్వం/ఇతర సంస్థలు రాజోళి చేనేతకు విస్తృత ప్రచారం కల్పించడం.

రకరకాలైన ప్రభుత్వ/ప్రైవేట్‌ సంస్థలు స్వచ్ఛంద సంస్థలు సమన్వయం చేసుకొని సంపూర్ణ ప్రణాళిక ఎవరెవరు ఏం సహాయం చేయగలరన్నది జిల్లా స్థాయిలో నిర్ణయం తీసుకోవాలి. ‘మూలుగుతున్న నక్కపై తాటికాయ పడ్డట్టు’ దీన స్థితుల్లో ఉన్న నేతన్నలు వరదలలో మునిగి ఉన్నారు. అందరు వారి శాశ్వత పరిష్కారాల గురించి ఆలోచించి ప్రజల సహకారంతో ప్రణాళికలు అమ లు చేస్తే కనీసం పూర్వ స్థితికి తీసుకొని రావచ్చు. ఇప్పుడున్న శాస్త్ర సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించుకొని వాటిని కావల్సిన స్థాయిలో వాడుకొని కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభించడానికి అందరం సహకరిద్దాం.

-వి. మురళీధర్‌
ఫ్రెండ్స్‌ ఆఫ్‌ పాలమూరు

source : aandhrajyothy, 29 Oct 2009