Scientists attribute the extreme climate patterns in the state this year to climate change. This is just the beginning, they warn. – U.Sudhakar Reddy

Even as India and other countries quibble about how to handle climate change and who should cut what percentage of carbon emissions, the damaging effects of global warming are being felt right in our own backyard.

Scientists attribute the extreme climate patterns in Andhra Pradesh this year -the worst drought in 50 years followed by catastrophic floods that can happen once in 10,000 years -to climate change.

The Krishna, Tungabhadra, Handri and Kundu rivers flooded and devastated several districts along the rivers’ courses killing hundreds of people and destroying lakhs of acres of crops, submerging famous temples and inflicting losses of more than Rs 12,000 crore.

Even now, temperatures are soaring in October when there should be a chill in the air. Weather experts say the heavy rains within just a few days in Andhra Pradesh and Karnataka was due to low pressure in the Bay of Bengal.

Rising levels of vehicular and industrial emissions and eroding of green cover combine to adversely impact the climate. It results in fewer rainy days but the intensity of the rainfall increases on any given rainy day, and this in turn causes floods.

According to Mr K. Krishna Kumar of the Indian Institute of Tropical Meteorology in Pune, “Some changes are taking place in the character of the monsoon. There is substantial decline in monsoon depressions and increase in low pressure systems. All Indian Mean temperatures show an increasing trend of 0.51 degrees Centigrade per 100 years with an accelerated warming of 0.21 degrees Centigrade per 10 years after 1970.” Mr Kumar says the intensity of storms will be higher by 10 per cent.

In 2000, Hyderabad witnessed 350 mm rainfall in a day when the yearly average is 700mm. Professor B. V.
Subba Rao of the Centre for Resource Education says, “The rainfall that needs to be distributed throughout the year, comes in a day, flooding the city. The lakes have no capacity to hold this water and it results in flooding of colonies leading to loss of lives and property.”

He says there is no proper research and documentation done on the extreme weather patterns and impacts at the local level. Hyderabad is not prepared for even 10mm rainfall and the disaster preparedness and mitigation is sub-standard.

He suggests that instead of planning to increase the capacity of Srisailam and Nagarjunasagar reservoirs, the government should increase the capacity of the lakes in catchment area and strengthen the bunds.

Source : Deccan Chronicle 23 Oct 2009

తుంగభద్రలో అనూహ్యమైన వరద వచ్చినందువల్ల, సుంకేశుల ఆనకట్ట నిర్మాణంలో గతంలో జరిగిన అవకతవకల వల్ల, ప్రస్తుతం ఆ ఆనకట్ట తెగిపోయినందువల్ల ఆ రాతిగోడమీది నుంచి వరద ఊళ్లోకి ప్రవేశించింది. అసలు సుంకేశుల ఆనకట్ట నిర్మాణం దగ్గరి నుంచీ ఊళ్లోకి ప్రవేశించిన బురదను ఎత్తిపోయడం దాకా ప్రభుత్వ, అధికార యంత్రాంగం లోపాలు, నిర్లక్ష్యాలు, అక్రమాలు ఎన్నో ఉన్నాయి.

తుంగభద్ర- కృష్ణ వరద బీభత్సంలో కకావికలైన ప్రజా జీవనానికి సహాయ సహకారాలు అందించడానికి, దెబ్బతిన్న వేలాది బాధిత కుటుంబాలను ఆదుకోవడానికి సమాజమంతా పెద్ద ఎత్తున కదులుతున్నట్టు, ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వేతర సంస్థలన్నీ సహాయ, పునరావాస కార్యక్రమాలలో తలమునకలు గా ఉన్నట్టు ఒక అభిప్రాయం చలామణీలోకి వచ్చిం ది. పనిచేసే వారినెవరినీ విమర్శించనక్కరలేదేమో! సహాయ, పునరావాస చర్యలు పెద్ద ఎత్తునే జరుగుతున్నమాట, సామూహిక ఔదార్యం వ్యక్తమవుతున్న మాట నిజమేనేమో! కాని ప్రజల విషాదం, దైన్యం, దిగ్భ్రాంతి, సహాయం కోసం ఎదురుచూపు మాత్రం మొదటి రోజున ఎట్లా ఉండి ఉంటాయో అట్లాగే ఉన్నాయి.

జల ప్రళయం ఎగసిపడి నిండా రెండువారాలు గడిచిన తర్వాత కూడా ఆ దుస్థితి ఏమీ మారలేదని మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా వడ్డేపల్లి మండలం రాజోళి గ్రామ శిథిలాలను, అదే జిల్లా అలంపురం పట్టణ వీధులను పైపైన చూసినా అర్థమవుతుంది. సుంకేశు ల ఆనకట్ట తెగిపోయి వరద తీసిందేమో గాని, రాజోళిలో కన్నీటి వరద ఇంకా ఆగలేదు. శ్రీశైలం నుంచి వరద నీరు కిందికి పంపినందువల్ల పైన అలంపురం లో తుంగభద్రలో నీళ్లు కనబడడం లేదేమోగాని రక్షణకు కట్టిన రాతి కట్టమీది నుంచి తుంగభద్ర దూకి ధ్వంసమైన ఇళ్లూ జీవితాలూ జీవనోపాధులూ ఇంకా ఆ బీభత్సాన్ని అనుభవిస్తూనే, ప్రకటిస్తూనే ఉన్నాయి.

మన అధికార వ్యవస్థలకు తోటి మనుషుల పట్ల కనీస గౌరవం లేదని చెప్పడానికి నిదర్శనంగా రెండు ఊళ్లలోనూ భరించరాని దుర్గంధం వ్యాపించి ఉంది. కనీసం ఆరేడు అంగుళాల నుంచి గరిష్ఠంగా రెండు మూడు అడుగుల మేర పేరుకుపోయిన ఒండ్రుమట్టి లో, బురదలో చిక్కుకున్న జీవజాతుల కళేబరాలు కుళ్లిన వాసన, ఆహార పదార్థాలు కుళ్లిన వాసన, మురి కి కాలువలు రోడ్ల బురద కలగలిసిపోయి ముక్కులు బద్దలు చేసే నీచు వాసన. చూడడానికి వెళ్లిన వాళ్లు కొన్ని గంటల కోసమో, నిమిషాల కోసమో అది భరించలేక ముక్కులకు గుడ్డలు అడ్డం పెట్టుకుని, వాంతు లు చేసుకుంటూ ఉంటే, నిస్సహాయులైన రాజోళి ప్రజలు, అంతకన్నా ఎక్కువగా అలంపురం ప్రజలు ఆ దుర్వాసనలో తిరుగుతున్నారు. వండుకుని తింటున్నారు.

నిత్యజీవిత కార్యక్రమాల్లో పాలుపంచుకుంటున్నారు. ఎంత దుర్మార్గమైన లోకం ఇది?! రెండు వారా లు గడిచినా కనీసం బురద శుభ్రం చేయడానికి శక్తి చాలని, మనసుపోని అధికార యంత్రాంగం ఏ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నట్టు? నాయకులకు రక్షణ కవచంగా నిలబడే వందలాది మంది ప్రజల ఆందోళనలను అణచడానికి సర్వశక్తి సాధనాలతో తరలివచ్చే వేలాదిమంది ‘ప్రజా సేవకుల’ వ్యవస్థ కొన్ని గ్రామాల్లో బుర ద ఎత్తించడం లాంటి చిన్న పని చేయడానికి వారాల తరబడి తీసుకుంటోంది.

ఉద్యమకారులను అణచడానికి వేలాది మందిని హుటాహుటిన క్షణాల మీద పంపించే ప్రభుత్వం ఒక్కొక్క గ్రామంలో నుంచి కొన్ని వందల టన్నుల బురదను తొలగించి, కడిగి, శుభ్రం చేసి, రోగాలకు నిలయం కాకుండా చేయడానికి కనీస చర్యలు కూడా చేపట్టలేదు. ఎవరి ఇంట్లో బురద వాళ్లే ఎత్తేసుకుంటారులే, ప్రకృతే శుభ్రం చేస్తుందిలే అన్న ట్టు ఉపేక్షిస్తోంది.

ఎర్త్‌ మూవర్లు, బుల్డోజర్లు వచ్చా యి గాని కేవలం ప్రభుత్వ వాహనాలు, సందర్శకుల వాహనాలు తిరగడానికి వీలైనంత మట్టుకు రోడ్లమీద బురదను పక్కకు నెట్టాయి. ఇప్పుడు రోడ్డుకు రెండు పక్కలా దుర్గంధపు కుప్పలు. ఆ దుర్వాసన మహా ఘనత వహించిన సందర్శకులను చికాకు పెట్టకుండా ఆ కుప్పల మీద డిడిటి, క్లోరిన్‌ చల్లితే చాలునని మాత్రం అధికారగణం అనుకున్నట్టుంది. రెండు గాఢమైన వాసనలు కలిసి దుర్భరమైన వాతావరణం.

దుర్వాసన ఒక పక్కనైతే, మనిషి పట్ల గౌరవం లేని మనుషులందరినీ బిచ్చగాళ్లుగా చూసే ప్రభుత్వాధికారుల, రాజకీయ నాయకుల, సందర్శకుల వైఖరి. రెండు వారాలుగా నిస్సహాయతలో మగ్గిపోయి, వాహనం కనబడితే చాలు ఏదో ఇవ్వడానికి ఎవరో వచ్చారని, ఈ వేటలో వెనుకబడితే ఆ అందేదేదో అందదని దయనీయమైన ఆదుర్దా మరొక పక్కన.

నిన్నటి వరకూ తన శ్రమ మీద తాను ఆధారపడుతూ, ఆత్మగౌరవంతో బతికిన మనిషి ఇవాళ ఇంత దుర్భరమైన స్థితిలోకి జారిపోతే, కనీస గౌరవం కూడా లేకుండా తోటి మనుషులూ, అధికార వ్యవస్థలూ ఎలా పనిచేస్తున్నాయో చూస్తే ఆపుకోలేని దుఃఖం కలిగింది. మనిషి ఇంత దీనంగా ఉండవలసిన పరిస్థితి ఎందువల్ల తలెత్తింది? ఇంకా ఘోరం దారి పొడవునా గుట్టలుగుట్టలుగా పారవేసిన పాతబట్టలు. గ్రహీతలకు అవసరమైనవి, గౌరవప్రదమైనవి ఇస్తున్నామో లేదో చూడకుండా సహాయం పేరుమీద ప్రకటితమైన ఔదార్యం నిజం గా బాధితులకు పనికిరాలేదు. లేదా బాధితులకు అవసరమైనవి అందలేదు. ఫలితం పాతబట్టలు, చాలీచాలని బట్టలు అందిన వాళ్లందరూ అక్కడికక్కడే పారేసిపోయారు.

రాజోళి జనాభా 2001 జనగణన ప్రకారం 11, 617. బహుశా ప్రస్తుతం పదిహేనువేలు కావచ్చు. సరిగ్గా సుంకేశుల ఆనకట్ట కింద ఉండే ఈ గ్రామం ఆ ఆనకట్ట తెగి మీద పడడంతో హతాశురాలైంది. ఆ ఆనకట్ట రాత్రిపూట తెగి ఉంటే, సరిగ్గా ముప్ఫై ఏళ్ల కింద గుజరాత్‌లో ఆనకట్ట తెగి మోర్వీ పట్టణంలో వేలాది మంది మనుషులు జల సమాధి అయిపోయినట్టు అయి ఉండేది. ‘అలా జరిగినా బాగుండును, మాకూ ఈ బాధ తప్పేది, మీకూ ఈ బాధ తప్పేది’ అని ఒక చేనేత కార్మికుడు కన్నీళ్లింకిపోయిన గొంతుతో, సమాజం తలదించుకోవలసిన మాట అన్నాడంటే ఆ ఊరు ఎంత దుఃఖాన్ని చవిచూసి ఉంటుంది.

ఆ ఊరిలో ఇళ్లన్నీ నేలమట్టమైపోయా యి. గోడలు గట్టిగా నిలిచి ఉన్న చోట కూడా ఇళ్లలో రెండడుగుల మేర బురద నిండి నివాసయోగ్యం కాకుండాపోయాయి. అక్కడి నుంచి రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో కాస్త మెరకగా ఉన్నచోట పునరావాసం కల్పించవచ్చు గాని జీవనోపాధి కల్పించడం అత్యవసరమైన పెద్ద పని.

ఆ గ్రామంలో కనీసం మూడువేల మగ్గాలు పని చేస్తున్నాయని ఒక అంచనా. ఆ మూడువేల మగ్గాలు ఇవాళ విరిగిపోయి ఉన్నాయి. వేలాది కుటుంబాల జీవనాధారం ధ్వంసమైపోయింది. ఒక్క పద్మశాలి కుటుంబాలు మాత్రమే కాదు, రాజోళిలో ముస్లింలు, కురబ, చాకలి, కమ్మరి వంటి ఇతర కులాల వాళ్లు కూడా నేతపనిలో ఉన్నారు. గద్వాల వంటి ప్రఖ్యాత నేత వస్త్రాల మార్కెట్లకు తమ ఉత్పత్తులు అందిస్తున్నారు. ఒక మగ్గం పునర్నిర్మించాలంటే కనీసం అరవై వేల నుంచి లక్ష రూపాయలు అవసరమవుతుంది.

సహాయ పునరావాస కార్యక్రమాలలో ఈ జీవనోపా ధి నష్టం లెక్కకే రావడం లేదు. చేనేత సహకార సంఘం కార్యాలయంలో ఉన్న కోటి రూపాయలకు పైగా విలువ చేసే వస్త్రాలు, నూలు నాశనమైపోయా యి. ఆ కార్యాలయంలో నుంచి బురద ఎత్తివేయడానికి అధికార యంత్రాంగం ఏమీ చేయలేదు. ఎంత కూలి ఇచ్చినా ఆ దుర్గంధపూరితమైన బురద ఎత్తిపోయడానికి ఎవరూ దొరకక, చేనేత కార్మికులు, ఆ కార్యాలయ ఉద్యోగులు పారిశుధ్య కార్మికుల్లా పని చేస్తున్నారు.
ఇక అలంపురంలో ఎక్కడ చూస్తే అక్కడ సహాయ శిబిరాలు, బృందాలు, అధికార గణం కనబడుతున్నా రు గాని, అంతకన్న మించిన దుర్వాసన. పరిశుభ్రమై న, గౌరవప్రదమైన వాతావరణం ముందు కల్పించాలనే కనీస స్పృహ కొరవడిన స్థితి.

అసలు ఆ ఊరే శ్రీశైలం జలాశయంలో ముంపుకు గురవుతుందని అనుకున్నప్పుడు, ప్రాచీన ఆలయాలను, ఊరిని రక్షించడానికి పెద్ద రాతిగోడ కట్టారు. తుంగభద్రలో అనూహ్యమైన వరద వచ్చినందువల్ల, సుంకేశుల ఆనకట్ట నిర్మాణంలో గతంలో జరిగిన అవకతవకల వల్ల, ప్రస్తుతం ఆ ఆనకట్ట తెగిపోయినందువల్ల ఆ రాతిగోడమీది నుంచి వరద ఊళ్లోకి ప్రవేశించింది. అసలు సుంకేశుల ఆనకట్ట నిర్మాణం దగ్గరి నుంచీ ఊళ్లోకి ప్రవేశించిన బురదను ఎత్తిపోయడం దాకా ప్రభుత్వ, అధికార యంత్రాంగం లోపాలు, నిర్లక్ష్యాలు, అక్రమా లు ఎన్నో ఉన్నాయి. ఎప్పటి బురద ఇది? ఎంత కడిగితే తరుగుతుంది ఇది?

-ఎన్‌. వేణుగోపాల్‌

source : aandhrajyothy 22 Oct 2009

Displaced by floods, rajoli villagers fight for survival
90 % of 500-odd houses in Rajoli had collapsed,
Rajoli suffered a huge loss on account of damage to weavers’ units
Rahul
RAJOLI (Mahabubnagar dt.): Hundreds of poor families are literally on the road in this tiny village as they have pitched tents made of sarees after their houses collapsed following the floods ten days ago.

A bumpy drive to Rajoli from Shantinagar on a gravel topped road over 10 kms also saw a number of homeless

The aftermath: Villagers of Rajoli in Mahabubnagar district scrambling for relief material. – Photo P.V. SIVAKUMAR

 families moving out from the former with their belongings in bullock carts and packed auto-rickshaws and tractors. A large number of others were sitting by the roadside helplessly while children greeted every passing vehicle with outstretched hands, seeking alms.

People both at the camp where the tents have come up and elsewhere on the road are being provided food and water by voluntary agencies but they are directly exposed to sun as the sarees which they have stuck out to sticks to take cover hardly offer them any relief. The camp mostly comprises Scheduled Caste people from Rajoli and Thummanapalle villages which were submerged by the water of Tungabhadra river, less than half-a-kilometre away.
The water entered the villages after ripping open the earthen bund of Sunkesula barrage for nearly a kilometre.

There is chaos in Rajoli whenever vehicles drive into the village to drop food, clothes and water packets. There is a mad rush of people who try to snatch the packets from the hands of delivery boys. The crew of a mini-bus despatched by an organisation had a tough time in preventing the crowd from entering the vehicle on Monday. The problems of those who drove in an open-topped van with the food material shortly afterwards was worse.

The debris of houses that collapsed stare visitors to Rajoli where destruction to property is the highest in the district. Every other house was found falling here. The District Superintending Engineer of Housing Suresh told The Hindu that ninety per cent of the 500-odd houses in the village had collapsed. Only pucca houses stood up to the flooding while all the houses with mud and mortar were razed to ground. The village which is popular for handloom weaving also suffered a huge loss on account of damage to weavers’ units.

A stream ahead of the village is the source of water for people living in pucca houses to wash their clothes and utensils.
Source : The Hindu, 14 Oct 2009

Uma Sudhir

After a severe drought, what led to the massive scale of floods in Karnataka and Andhra Pradesh? Blame it on the rain, you could say. Irrigation officials say these are possibly the worst floods in this area in 10,000 years. But what caused this disaster? Could it have been better managed?

Kurnool, Mahbubnagar, Krishna and Guntur are the worst affected districts. Overall, at least 18 lakh people in nearly 400 villages of Andhra Pradesh have been affected by the floods. 180 villages in Kurnool, 89 in Mahbubnagar, 100 in Guntur and 22 in Nalgonda are in bad shape due to the flood waters.

Five hundred fifty five army men, 6 choppers, 1000 swimmers and 254 boats are involved in the relief work.

Unprecedented rains in North Karnataka on Thursday flooded several districts, cutting off areas like Bijapur, Bagalkot and Bellary. Karwar for instance got 50 cm of rain in a single day, locals called it the heaviest downpour in 50 years.

The waters inundated the Krishna and Tungabhadra rivers and the Karnataka government released upto 8 lakh cusecs of water from the Almatti and Narayanpur dams, in a single day.

From the last week of September, Andhra Pradesh was experiencing heavy rains, some areas got over 30 cm in a single day. This brought heavy inflows into major projects in Krishna Basin like Jurala, Srisailam, Nagarjunasagar, Prakasam Barrage and Sunkesula.

Early on Friday, reports started coming in of water levels rising dangerously in the border town of Mantralayam in Andhra Pradesh.

By evening, the water level had crossed the danger mark in Srisailam dam… in a single day on Friday, the reservoir had received over 25 lakh cusecs of water in 12 hours, whereas it is designed to get no more than 13.6 lakh cusecs.

On Saturday, the maximum water limit was crossed in Srisailam, Jurala and Sunkesula projects causing inundation in many villages in the backwaters. Kurnool town and several villages in Kurnool, Mahbubnagar and Nalgonda districts were flooded.

From the Srisailam dam, the waters were flowing into Nagarjunasagar dam… and on Sunday morning, 10.85 lakh cusecs were released to keep the masonry dam safe.

The waters that reached Prakasam Barrage in the coastal Krishna district on Monday have submerged hundreds of villages. Prakasam Barrage has never received such huge amounts of water in the last 100 years.

Critics point out that the Andhra Pradesh government could have better anticipated and prepared for systematic release of waters from the Sukeshu, Srisailam and Nagarjunasagar dams before matters got really out of hand.

The Andhra Pradesh government however points out that it is the first time in history that the scale of floods has been so massive.

“This is known as PMF or possible maximum flood, which happens once in 10,000 years,” said Geetha Reddy, AP Information Minister.

The Met department has said there is likely to be a letup in rains and Karnataka has said they will release minimum waters. So, the waters in the major dams may be safely regulated.

Source : NDTV.com 5 Oct 2009, Hyderabad

కుప్ప’కూలి’న రైతు
సేద్యానికి శ్రామికుని కొరత
ఉపాధి పనుల్లో కూలీలు బిజీబిజీ
సంక్షోభంలో అన్నదాతలు కోతకు నోచుకోని పంటలు

వ్యవసాయం సంక్షోభంలో ఉంది. ఉత్పత్తి వ్యయం పెరిగిపోయింది. పండిన పంటలకు గిట్టుబాటు ధరలు దక్కడం లేదు. అన్నదాతల ఆత్మహత్యలు అడ్డూఅదుపూ లేకుండా కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో మరో కొత్త సమస్య రైతన్నల్ని చుట్టుముట్టింది. అదే… కూలీల కొరత!

(ఆన్‌లైన్‌ న్యూస్‌ నెట్‌వర్క్‌) ఒకప్పుడు వ్యవసాయ పనులు ఎప్పుడు మొదలవుతాయా అని ఆత్రంగా ఎదురుచూసే కూలీలు, నేడు పొలంలోకి దిగడానికే ఇష్టపడడం లేదు. భవన నిర్మాణాలు, ఇతరత్రా పనులు పెరగడంతోపాటు జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం పనులు జోరుగా జరుగుతుండడం దీనికి ప్రధాన కారణం. ప్రతి కుటుంబానికీ ఏడాదికి వంద రోజుల పని కల్పించాలనే సదుద్దేశంతో ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ఉపాధి హామీ పథకం… ఊహించని రీతిలో కూలీల కొరతకు దారితీసి వ్యవసాయాన్ని దెబ్బతీస్తోంది.

కూలీలు ఉపాధి హామీ పనులకే మొగ్గు చూపడంతో రైతులు వ్యవసాయం సాగించలేకపోతున్నారు. కొందరు రైతులు పంటలే వేయకపోగా… మరికొందరు పండిన పంటను కోయకుండా వదిలేసే పరిస్థితి తలెత్తింది. ఇలా కోయకుండా వదిలేసిన కొన్ని పంటలు ఇటీవల అకాల వర్షాలకు నాశనమయ్యాయి. కూలీల కొరత వల్ల పలువురు రైతులు తమ స్తోమతకు మించి సొమ్ము వెచ్చించి కోత యంత్రాలను కొనుగోలుచేసి మరీ వరి కోతలు చేయించారు. దీనివల్ల పశువులకు మేత దొరకని దుస్థితి తలెత్తుతోంది.

ఉపాధి హామీ వల్ల కూలీలకు ఉపాధి, కనీస వేతనం లభించడం హర్షణీయమే. అయితే ఇప్పటికే పీకల్లోతు కష్టాల్లో ఉన్న రైతులు దీనివల్ల దెబ్బతినకుండా తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం కనిపిస్తోంది. వ్యవసాయ పనులు ముమ్మరంగా ఉండే సీజన్‌లో ఉపాధి హామీ పనుల్ని కొన్ని చోట్ల నిలిపివేస్తున్నారు. మరికొన్ని చోట్ల మాత్రం ఈ పనులు యథావిధిగా కొనసాగుతున్నాయి. కొన్నిచోట్లయితే అవసరం లేని, అర్థం లేని పనుల్ని కూడా ఉపాధి హామీ కింద చేయిస్తూ అధికారులు తమ జేబులు నింపుకొంటున్నారు. ఇది రైతులకు అశనిపాతంగా మారుతోంది.

యంత్రాలే గతి
ఉపాధి హామీ పథకంపై రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ‘ఆన్‌లైన్‌’ జరిపిన పరిశీలనలో ఈ పరిస్థితి కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించింది. నెల్లూరు జిల్లా కొండాపురం మండలంలో వ్యవసాయ పనులు జరిగే సమయంలో ఉపాధి హామీ పనుల్ని నిర్వహించారు. 100 నుంచి 150 రూపాయలు ఇస్తామన్నా కూలీలు దొరకని పరిస్థితి ఏర్పడడంతో రైతులు వరి కోతలు యంత్రాలతో చేయించాల్సి వచ్చింది. చేతితో పంటను కోస్తే మొక్క కింది భాగం పశుగ్రాసంగా ఉపయోగపడుతుంది. కానీ యంత్రాలతో ఇలాంటి అవకాశం ఉండదు. దీంతో కొండాపురం మండలంలో పశుగ్రాసం కొరత ఏర్పడింది. పశుగ్రాసం లేక రైతులు పశువులను తెగనమ్ముకుంటున్నారు.

ఎడగారు పంటగా ప్రతి ఏడాదీ ఇక్కడి రైతులు పత్తి సాగు చేస్తారు. కానీ ఈ ఏడాది వర్షాలు కురిసి పంట పొలాలు పదునెక్కి పత్తి సాగు చేద్దామనుకున్నా కూలీల కొరతకు, రేట్లకు భయపడి రైతులు సాగు మానేయాల్సి వచ్చింది. తమ ప్రాంతంలో వ్యవసాయ పనులు ముమ్మరంగా ఉన్న సమయంలో అధికారులు ఉపాధి హామీ పనుల్ని నిర్వహించారని, అవి లేని సమయంలో ఉపాధి హామీ పనుల్ని ఆపేశారని, దీనివల్ల అటు రైతులు, ఇటు కూలీలు కూడా నష్టపోయారని రామానుజపురానికి చెందిన రైతు మస్తాన్‌ ఆవేదన వ్యక్తంచేశారు.

అవసరం లేకున్నా…
కర్నూలు జిల్లా హాలహర్వి మండలం జె.హోసల్లి గ్రామంలో అవసరం లేకపోయినా ఉపాధి హామీ పథకం కింద పనులు చేపట్టారు. గుళ్యం పంచాయతీ పరిధిలోకొచ్చే ఈ గ్రామంలోని కూలీలతో గుళ్యం, జె.హోసల్లి వంకల్లో తవ్వకాలు చేయించారు. కూలీలంతా ఆ పనులకెళ్లడంతో వ్యవసాయ పనులకు కూలీల కొరత ఏర్పడింది. ఫలితంగా దాదాపు 200 ఎకరాల్లోని మిరప, వరి, ఉల్లి పంటలు కోతకు నోచుకోక పొలాల్లోనే మగ్గాల్సి వచ్చింది.

గత నెలలో అకాల వర్షాలు కురిసి సదరు పంటలన్నీ కొట్టుకుపోయి గ్రామానికి రూ.కోటి నష్టం వాటిల్లిందని చంద్రశేఖరయ్య, బసవన్నగౌడు అనే రైతులు వాపోయారు. పెద్దకడుబూరు మండల కేంద్రంలోనూ రోజూ 1,100 మంది ఉపాధి పనులకు వెళ్లడంతో వ్యవసాయ పనులకు కూలీలు లభించక పంటను సకాలంలో కోయలేకపోయినట్లు పలువురు రైతులు పేర్కొన్నారు. రోజుకు 80 రూపాయలు ఇస్తామన్నా కూలీలు దొరకడం లేదని వాపోయారు.

యంత్రాల్ని కొని మరీ..
మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా రుద్రారం గ్రామంలో వరి, మొక్కజొన్న, వేరుశనగ పంటలు ఎక్కువగా వేస్తుంటారు. అయితే ఉపాధి హామీ పథకం మొదలైన దగ్గర్నుంచీ కూలీల కొరత రైతుల్ని వేధిస్తోంది. కూలీ అధికంగా ఇస్తామన్నా ఎవరూ దొరకలేదు. ఇతర గ్రామాల నుంచి కూలీల్ని రప్పించి వ్యవసాయ పనులు చేయించుందామన్నా వీలు కాలేదు. దీనితో ఇక్కడి రైతులు మూడు వరి కోత యంత్రాల్ని కొనుగోలు చేసి మరీ కోతలు నిర్వహించారు.

తమ గ్రామంలో ఉపాధి హామీ కింద అవసరమైన పనులు చేపట్టకుండా ఇష్టానుసారంగా పనులు చేయించారని, ఒక్కో చెరువు పనినీ నెలల తరబడి నిర్వహించారని జంగయ్య అనే స్థానిక రైతు వాపోయారు. ఉపాధి పనిలో రోజుకు 88 నుంచి వంద రూపాయల దాకా కూలీలకు గిట్టుబాటు అవుతోందని, తాము అంత సొమ్ము చెల్లించలేకపోతున్నామని అనసూయ అనే మహిళా రైతు ఆవేదన వ్యక్తంచేశారు.

రెండు గంటలతో సరి
నిజామాబాద్‌ జిల్లా కామారెడ్డి మండలం శాబ్దిపూర్‌ గ్రామంలో చెరువులో గుంతలు తవ్వే పనిని ఉపాధి హామీ కింద చేపట్టారు. కేవలం ఇద్దరు కూలీలు చేయగలిగే పనిని 20 మందితో చేయిస్తున్నారు. ఈ 20 మంది కలిసి రెండు గంటల్లోనే గుంతను తవ్వేసి రోజంతా ఆడుతూ, పాడుతూ గడుపుతున్నారు. అధికారులు కూలీలకు 50 రూపాయలు చెల్లించి, మిగతా 50 రూపాయలను దిగమింగుతున్నారు. రెండు గంటల పనికే 50 రూపాయల వస్తున్నాయని కూలీలు సంతోషిస్తుండగా… వ్యవసాయ పనులకు కూలీలు దొరకక రైతుల అలమటిస్తున్నారు. ఇతర గ్రామాల నుంచి అధిక వేతనంతో కూలీలను తెచ్చుకుంటున్నారు.

కోతకు కష్టం
కరీంనగర్‌ జిల్లా గోపాల్‌పూర్‌ పరిధిలోని చింతలచెరువు కట్ట బలంగా ఉన్నప్పటికీ… కట్టను పటిష్ఠం చేసే పనుల్ని ఉపాధి హామీ కింద అధికారులు చేపట్టారు. ఇందుకోసం స్థానికులైన వంద మంది కూలీలను ఉపయోగిస్తున్నారు. దీంతో గ్రామంలో వ్యవవసాయ పనులు మూలన పడ్డాయి. తక్కువ భూమి ఉన్న రైతులు యంత్రంతో కోతలు నిర్వహించుకోలేక, కూలీలు అందుబాటులో లేక ఇబ్బందులకు గురువుతున్నారు. ఈ గ్రామంలో సుమారు 600 ఎకరాల్లో కోతకు వచ్చిన మొక్కజొన్న పంట చేలల్లోనే ఉంది. స్థానిక నేతలు ఈ పరిస్థితిని అధికారుల దృష్టికి తీసుకువచ్చి చెరువు పనుల్ని ఆపించడంతో నాలుగైదు రోజులుగా పంట కోతలు జరుగుతున్నాయి.

రాలిన మిర్చి
ఖమ్మం జిల్లా కుక్కునూరు మండలంలో ఉపాధి హామీ పనుల్లో ఉన్న కూలీలు మిర్చి కోతలకు రాకపోవడంతో చాలావరకూ కాయలు నేల రాలిపోయాయి. అకాల వర్షానికి మిగిలిన కాయలూ పడిపోయాయి. దీంతో రైతుల పరిస్థితి దయనీయంగా మారింది. కుక్కునూరుకు చెందిన రావి సుబ్బయ్య అనే రైతు మూడు ఎకరాల్లో మిర్చి సాగు చేశారు. కేవలం కూలీలు దొరకని కారణంగా సమయానికి మిర్చిని కోయలేక రూ.లక్షకి పైగా నష్టపోయారు. కూలీలు దొరికి ఉంటే ముందే మిర్చి కోసి ఉండేవాడినని, వర్షంతో పంట నష్టపోయేవాడిని కానని ఆయన అన్నారు.

కుక్కునూరు మండలంలో కూలీల కొరత కారణంగానే దాదాపు 500 క్వింటాళ్ల మిర్చిని రైతులు నష్టపోయినట్టు అంచనా. దీని విలువ రూ.20 లక్షలు. ఈ చేదు అనుభవంతో ఒక్క కుక్కునూరులోనే 30 మందికి పైగా రైతులు ఈసారి పంట వేయడం మానేశారు. పట్టణాల్లో పనుల కోసం కూలీలు పల్లెల నుంచి వలస రావడం ఎంతో కాలంగా జరుగుతున్నదే. అయితే ఇటీవల వరంగల్‌ జిల్లాలోని గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ పనులకు కూలీలు దొరకక… రైతులు వరంగల్‌ నగరం నుంచి కూలీల్ని గ్రామాలకు పట్టుకెళ్లడం మారిన పరిస్థితికి నిదర్శనం.

source : aandhrajyothy 5 may 2008

4 May 2008, Subodh Varma,TNN

Even as the world spins into a global food crisis, a popular theory — voiced by the likes of US President George W Bush and secretary of state Condoleezza Rice — is that the Chinese and Indians are responsible. The ‘logic’: due to zooming incomes, they are eating more, causing worldwide shortages. But is that true?

Due to their huge populations, countries like India and China may appear to consume gigantic amounts of food. But the real elephant in the room that nobody is willing to talk about is how much each person gets to eat. And the answer will shock many.

Total foodgrain consumption — wheat, rice, and all coarse grains like rye, barley etc — by each person in the US is over five times that of an Indian, according to figures released by the US Department of Agriculture for 2007.

Each Indian gets to eat about 178 kg of grain in a year, while a US citizen consumes 1,046 kg.

In per capita terms, US grain consumption is twice that of the European Union and thrice that of China. Grain consumption includes flour and by conversion to alcohol.

In fact, per capita grain consumption has increased in the US — so actually the Americans are eating more. In 2003, US per capita grain consumption was 946 kg per year which increased to 1046 kg last year.

By way of comparison, India’s per capita grain consumption has remained static over the same period. It’s not just grains. Milk consumption, in fluid form, is 78 kg per year for each person in the US, compared to 36 kg in India and 11 kg in China.

Vegetable oils consumption per person is 41 kg per year in US, while Indians are making do with just 11 kg per year. These are figures for liquid milk, not for cheese, butter, yogurt and milk powders which are consumed in huge proportion in the more advanced countries.

A significant proportion of India’s population is vegetarian, and so, this is all the food that they get, apart from vegetables and pulses. But the source of carbohydrates and fats is mainly derived from food grains and oils.

As far as meat consumption is concerned, the US leads the world in per capita consumption by a wide margin. Beef consumption, for example, is 42.6 kg per person per year, compared to a mere 1.6 kg in India and 5.9 kg in China. In case you are thinking that perhaps Indians might be going in for chicken, think again. In the US, 45.4 kg poultry meat is consumed every year by each person, compared to just 1.9 kg in India.

Pork consumption is negligible in India, while it is a major item elsewhere. In the European Union, 42.6 kg pork is consumed per person every year, while in the US, 29.7 kgs are consumed. Pork is a staple for Chinese, and so over 35 kg are consumed per person per year. And, we are not talking about various other types of meat, like turkey.
All these comparisons are for powerful economies, whether of the west or the east.

But the story would not be complete without mentioning the plight of Africa, where foodgrain consumption in 2007 was a mere 162 kg per year for each person, or about 445 grams per day. Don’t forget they are not getting any meat or milk products out there.

Perhaps, it is time to include the lifestyle choices of the West in the whole feverish debate on how to tackle the global food crisis.

These figures are collated by the US Department of Agriculture. US per capita grain consumption rose from 946 kg in 2003 to 1046 kg last year. India’s per capita consumption remained static in this period.

source : times of india

ఆకలి ‘విశ్వ’రూపం
ఆహారకొరత, ధరల మంటతో అల్లాడుతున్న ప్రపంచం
పలుదేశాల్లో ఘర్షణలు, హింసాకాండ
అమెరికా, బ్రిటన్‌లలో బియ్యానికి కటకట
కొనుగోలుపై పరిమితి విధింపు
దుకాణాల ముందు క్యూ కడుతున్న జనం

ఆంధ్రలో ధరల మంటలా? ఇక్కడే కాదు… అమెరికాలోనూ అదే పరిస్థితి. బంగ్లాదేశ్‌లో బియ్యం దొరకడం లేదా? అక్కడే కాదు… బ్రిటన్‌లోనూ అదే దుస్థితి. ఒక రాష్ట్రం కాదు… ఒక దేశం కాదు… ప్రపంచమంతా ఆకలేసి కేకలేస్తోంది. ధరల మంట భూగోళం మొత్తాన్ని వేడెక్కిస్తోంది.

మొన్న ఫిబ్రవరిలో… కామెరూన్‌లో జరిగిన ఘర్షణల్లో 40 మంది మరణించారు. ఏప్రిల్‌లో హైతీలో జరిగిన అల్లర్లలో నలుగురు చనిపోగా 20 మంది గాయపడ్డారు. ఈజిప్టు, ఫిలిప్పీన్స్‌, బంగ్లాదేశ్‌, ఇండొనేసియా, ఐవరీ కోస్ట్‌, మొజాంబిక్‌, సెనెగల్‌, ఉజ్బెకిస్థాన్‌, యెమెన్‌, బొలీవియాల్లో హింసాకాండ చెలరేగింది. వీటన్నింటికీ కారణం… ఆహార ధాన్యాల కొరత, ధరల మంట! చివరికి అమెరికా, బ్రిటన్‌లనూ ఆహార సంక్షోభం కుదిపేస్తోంది. అమెరికాలో బియ్యం, గోధుమపిండి కోసం దుకాణాల ముందు జనం బారులు తీరుతున్నారు. కొరత భయంతో దొరికినకాడికి కొనుగోల్లు చేస్తున్నారు.

అమెరికాలో అనేక స్టోర్స్‌లో బియ్యం దొరకడం లేదు. గత వారం రోజులుగా ఇదే పరిస్థితి. వాల్‌మార్ట్‌ వారి సామ్స్‌ క్లబ్‌, కాస్ట్‌కో వంటి గొలుసు దుకాణాలు ఆహార ధాన్యాల కొనుగోళ్లపై పరిమితులు విధించాయి. తలకు ఇన్ని కిలోల కంటే ఎక్కువ అమ్మేది లేదని ప్రకటించాయి. బ్రిటన్‌లోనూ చాలా దుకాణాలవారు తలకు పది కిలోలకు మించి బియ్యం అమ్మడం లేదు. బియ్యం కొరత కారణంగా అనేక హోటళ్లు భారతీయ భోజనం ధరను భారీగా పెంచేశాయి.

అమెరికాలో ఆసియావాసులు… మరీ ముఖ్యంగా భారత్‌, పాకిస్థాన్‌, బంగ్లాదేశ్‌ల నుంచి వెళ్లినవారు పెరిగిన ధరలతో తల్లడిల్లిపోతున్నారు. ఐటీలో మాంద్యం కారణంగా ఉద్యోగాలు లేకుండా ఖాళీగా ఉన్నవారు, చిన్నా చితకా ఉద్యోగాలు చేస్తున్నవారు రెండు పూటలా భోజనానికి ఇబ్బంది పడే పరిస్థితి నెలకొంది. గత రెండు నెలల్లోనే అమెరికాలో బియ్యం, గోధుమపిండి ధరలు రెట్టింపైనట్టుగా చెబుతున్నారు.

ఆసియాలో అత్యంత సంపన్న దేశం జపాన్‌లోనూ అదే దృశ్యం. 1990ల్లో ఆహార కొరత కారణంగా 30 లక్షల మంది ప్రాణాలు కోల్పోయిన ఉత్తర కొరియాలో ఇప్పుడు మళ్లీ ప్రమాద ఘంటికలు మోగుతున్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రపంచంలో అన్ని సమస్యల కంటే ఇప్పుడు ఆహార ఉత్పత్తుల కొరత, మండిపోతున్న ధరలే ప్రధాన సమస్య అని ఐక్యరాజ్య సమితి ప్రకటన చేసింది. గత మూడేళ్లలో ఆహార ధాన్యాల ధరలు విపరీతంగా పెరగడంతో వివిధ దేశాల్లోని పది కోట్ల మంది పేద ప్రజలు పెను ప్రమాదంలో చిక్కుకున్నారని ప్రపంచ బ్యాంకు వెల్లడించింది.

రానున్నది గడ్డుకాలం
ప్రపంచాన్ని కుదిపేస్తున్న ఈ ఆహార సంక్షోభం తాత్కాలికమేనని విధాన నిర్ణేతలు సముదాయించే ప్రయత్నం చేస్తున్నప్పటికీ నిపుణుల అభిప్రాయం మరో విధంగా ఉంది. దీని పర్యవసానాలు తీవ్రంగా ఉంటాయని, ఆర్థిక సంక్షోభం కంటే ఈ ఆహార సంక్షోభం మరింత ప్రమాదకరమని వారు చెబుతున్నారు. ప్రపంచబ్యాంకు లెక్కల ప్రకారమే తిండిగింజల కొరతతో ఇప్పటికే 33 దేశాల్లో సామాజిక కల్లోలం మొదలైంది. ఈ పరిస్థితిని చక్కదిద్దకపోతే టెర్రరిజం బుసలు కొట్టే ప్రమాదం ఉందని సామాజికవేత్తలు పేర్కొంటున్నారు. ఈ భయాలు అమెరికాలోనూ కనిపిస్తున్నాయి.

ఎందుకీ పరిస్థితి?
ఆస్ట్రేలియాలో కరువు కారణంగా గోధుమ కొరత ప్రపంచాన్ని కుదిపేసింది. మరి కొన్ని దేశాల్లో అతివృష్టి లేదా అనావృష్టి వల్ల వరి దిగుబడి తగ్గింది. దీంతో వరి, గోధుమ ప్రధాన ఆహారమైన దేశాలు దిగుమతులపై ఆధారపడక తప్పని పరిస్థితి. అసాధారణ డిమాండ్‌కారణంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో బియ్యం ధర ఏకంగా టన్నుకు 1000 డాలర్లను తాకింది. ఆకర్షణీయమైన ఈ రేట్లను చూసి చైనా, బ్రెజిల్‌, ఈజిప్ట్‌, భారత్‌ వంటి దేశాల నుంచి వ్యాపారులు పెద్దఎత్తున ఎగుమతులకు దిగడంతో ఆయా దేశాల్లో కూడా ధరలపై ఒత్తిడి మొదలైంది.

ఆయా దేశాల ప్రభుత్వాలు పరిస్థితిని గమనించి ఎగుమతులను నిషేధించడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో పరిస్థితి మరింత విషమించింది. ఆహార అవసరాలకు ప్రధానంగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడే ఫిలిప్పీన్స్‌ ఇప్పుడు అమెరికా నుంచి భారీగా కొనుగోళ్లు చేస్తోంది. దీనివల్ల అమెరికా మార్కెట్‌లో కొరత ఏర్పడుతోంది. దాని ప్రభావం కెనడాపై కనిపిస్తోంది. ఇదంతా ఒక విషవలయం. కరవు, ఎగుమతులపై కొన్ని దేశాలు విధించిన నిషేధం, ఆహార ఉత్పత్తుల సరఫరాలో అనిశ్చితి… ప్రస్తుత సంక్షోభానికి కారణాలు. మరోవైపు సంపన్న దేశాలు, లేదా గత పదేళ్ల కాలంలో సంపన్నతను సంతరించుకున్న దేశాల్లో మాంసాహార వినియోగం బాగా పెరిగింది.

ఈ దేశాల్లో పేదల కంచంలోని తిండి గింజలు పశువుల మేత కోసం తరలిపోతున్నాయి. మరోవైపు జీవ ఇంధనాల జోరు వల్ల ఆహార పంటలు దెబ్బతింటున్నాయి. ప్రపంచదేశాలు కలసికట్టుగా ఎన్ని చర్యలు తీసుకున్నా, ఇంధనం ధరల్లో పెరుగుదలను నిరోధించకుండా ఆహార ఉత్పత్తుల ధరలకు కళ్లెం వేయడం అసాధ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రస్తుత సంక్షోభానికి మూలం ఇంధన ధరల్లోనే ఉందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

అంగట్లో అన్నీ ఉన్నా…
ప్రపంచంలో బియ్యాన్ని, గోధుమలను అత్యధికంగా పండించే రెండో అతి పెద్ద దేశం భారత్‌! ఇలాంటి దేశం కూడా ప్రస్తుత ఆహార సంక్షోభంలో కూరుకుపోతుండడం విశేషం. ఉత్తరాదిలో గోధుమలు, దక్షిణాదిలో బియ్యం ధరలు భగభగ మండిపోతున్నాయి. అన్నపూర్ణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోనూ మేలిరకం బియ్యం కిలో పాతిక రూపాయలను దాటింది. నిజానికి రాష్ట్రంలో లెవీ బియ్యం పోను, ఓపెన్‌ మార్కెట్‌లోకి వచ్చే బియ్యం స్థానిక వినియోగం కంటే చాలా ఎక్కువ. అయితే ఈ మొత్తం బియ్యాన్ని మిల్లర్లు, ట్రేడర్లు రాష్ట్ర సరిహద్దులు దాటిస్తున్న కారణంగా కొరత ఏర్పడుతోంది.

రెండు రూపాయల కిలో బియ్యం వంటి చర్యలు తాత్కాలిక ఉపశమన చర్యలేనని, రానున్న రోజుల్లో పేదల పరిస్థితి మరింత దుర్భరంగా మారే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో యుద్ధ ప్రాతిపదికన 50 లక్షల టన్నుల ధాన్యం నిల్వల కోసం భారత ప్రభుత్వం సన్నాహాలు ప్రారంభించింది. భారత్‌ ఇలాంటి నిర్ణయం తీసుకోవడం ఇదే మొదటి సారి. వ్యూహాత్మకంగా 50 లక్షల టన్నుల ధాన్యాన్ని అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వినియోగించడానికి వీలుగా నిల్వచేయాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించినట్లు సమాచారం.

తక్షణం స్పందించాలి
ఆకలి, పెరుగుతున్న ఆహార ఉత్పత్తుల ధరల నియంత్రణకు యుద్ధప్రాతిపదికన చర్యలు తీసుకోవాలని ప్రపంచబ్యాంకు అధ్యక్షుడు రాబర్ట్‌ జొలిక్‌ చెబుతున్నారు. ఆకలి కేకలు వినవస్తున్న ఆఫ్రికా దేశాలకు ఆర్థిక సాయాన్ని పెంచాలని సూచిస్తున్నారు. అందుబాటులో ఉన్న ఆహార నిల్వలను జాగ్రత్తగా పంపిణీ చేయడానికి వీలుగా ఫుడ్‌ కూపన్స్‌ పంపిణీ చేయాలని సలహా ఇస్తున్నారు. ఆహార ఉత్పత్తుల కొరత కంటే కూడా ధరలే ఎక్కువగా కలవరపెడుతున్నాయని అంతర్జాతీయ సంస్థలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.

ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలోనూ లేదు
ఏప్రిల్‌ 24వ తేదీ… సమయం ఉదయం 10 గంటలు… అది అమెరికాలోని శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో నగరం… అక్కడి కాస్ట్‌కో స్టోర్‌ ముందు జనం బారులు తీరి ఉన్నారు… స్టోర్‌ తెరిచారు… కొద్ది గంటలు కూడా గడవలేదు… అప్పుడే బియ్యం స్టాక్‌ మొత్తం అయిపోయింది. బియ్యం ధరలు మరింత పెరుగుతాయనే భయంతో జనం దొరికినంత బియ్యం కొనుక్కుని వెళ్లారు. అమెరికాలో స్టోర్‌ కీపర్స్‌కు ఇది పూర్తిగా కొత్త అనుభవం. అక్కడి స్టోర్‌ కీపర్లు ఇప్పుడు బియ్యం కొనుగోళ్లపై రేషనింగ్‌ విధించడం వినియోగదారులకు కూడా కొత్త అనుభవం. మొదటి, రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయాల్లో కూడా ఆహార ధాన్యాలపై అమెరికాలో ఇలా రేషనింగ్‌ విధించలేదు.

source : aandhrajyothy 29 april 2008

ఉసురు తీసిన సెజ్‌!
ఒకే గ్రామంలో 25 మంది బలి
సొంతభూమిలోనే కూలీలైన రైతులు
ఎదురుతిరిగినవారిపై కేసులు
జైళ్లలో కుక్కిన యంత్రాంగం
అవమానంతో ఆత్మహత్యలు
జడ్చర్ల ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి ప్రభావం
ఈయన పేరు బాలు. మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా జడ్చర్ల వద్ద పోలేపల్లి రైతు. 16 ఎకరాల ఆసామి. ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి కోసం తన భూమిని సేకరించడాన్ని ప్రశ్నించినందుకు ప్రభుత్వం ఇతడిని అరెస్టుచేసి జైలుకు పంపింది. అవమాన భారంతో కుంగిపోయి మరణించాడు. ఇతడే కాదు.. పాతిక మందికిపైగా రైతులు ఇలా భూసేకరణకు బలయ్యారు. రైతులను తమ పొలంలోనే కూలీలుగా మార్చేసి వారి బతుకులను ఛిద్రం చేసిన ఓ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలిపై న్యూస్‌టుడే ప్రత్యేక కథనంమొన్నటిదాకా 16, 17 ఎకరాల భూస్వాములు వారు. నేడు.. తమ పొలంలోనే కూలీలుగా మారిపోయారు. ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి (సెజ్‌) వారి భూముల్ని మింగేసింది. కొందరి ప్రాణాలను కబళించింది. ఇంకొందరి బతుకులను ఛిద్రం చేసింది. ఒకరుకాదు.. ఇద్దరు కాదు.. ఇప్పటికి 25 మందికి పైగా రైతులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.. నమ్ముకున్న భూమిని కోల్పోయిన బాధను తట్టుకోలేక గుండె ఆగి కొందరు చనిపోయారు. తమ సొంత భూమిలోనే కూలీలుగా మారిన అవమానభారంతో ఇంకొందరు ప్రాణాలు తీసుకున్నారు. మరికొందరు భూమిని రక్షించుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. పోలీసులు వారిని అరెస్టు చేసి జైళ్లకు పంపారు. ఆ అవమానంతో వారిలోనూ కొందరు మంచంపట్టి చనిపోయారు. బతికున్నవారూ తాము కోల్పోయిన భూముల్లోనే కూలీలుగా పనిచేస్తూ జీవచ్ఛవాల్లా కాలం వెళ్లదీస్తున్నారు. ఇదెక్కడో మారుమూల ప్రాంతంలో జరిగింది కాదు.. రాష్ట్ర రాజధానికి దగ్గర్లోని జడ్చర్ల వద్ద చోటుచేసుకుంది. ‘న్యూస్‌టుడే’ ఆ ప్రాంతాన్ని సందర్శించి బాధితుల దయనీయ పరిస్థితుల్ని ప్రత్యక్షంగా చూసింది.

 

తెలుగుదేశం హయాంలో గ్రీన్‌పార్కు అభివృద్ధి కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాల సంస్థ మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా జడ్చర్ల సమీపంలోని పోలేపల్లి వద్ద భూసేకరణ చేపట్టింది. 1000 ఎకరాలు సేకరించింది. ఇక్కడ ఎలాంటి పనులు చేపట్టకపోవడంతో రైతులే తమ భూములను సాగు చేసుకుంటూ వచ్చారు. కాంగ్రెస్‌ అధికారంలోకి వచ్చాక 2005 నుంచి పరిస్థితి మారిపోయింది. రైతులు సాగు చేసుకుంటున్న భూములను సర్కారు స్వాధీనం చేసుకుంది. ఔషధ రంగానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి కోసం కేటాయించింది. అరవిందో ఫార్మాకు 70 ఎకరాలు, హెట్రోడ్రగ్స్‌కు 80 ఎకరాలు ఇచ్చింది. కార్తీకే, మమత తదితర సంస్థలకూ భూములు కట్టబెట్టింది. ఏడాది కాలంగా నిర్మాణ పనులు జరుగుతున్నాయి. రైతులు ఆందోళన చేస్తున్నా ప్రభుత్వం పట్టించుకోలేదు. అధికారులు, పోలీసులు రంగంలోకి దిగి వారిని అణచివేశారు. రైతులకు పరిహారం అందినా.. ఇంత తక్కువ చెల్లించిన సంఘటన రాష్ట్రంలో ఎక్కడా లేదు. అసైన్డ్‌ భూమికి ఎకరాకు రూ.18 వేలు, పట్టా భూమికి రూ.30 వేలు చెల్లించారు. ఇందులో కూడా కొంత దళారుల పాలైందని రైతులు వాపోయారు.

ఒక్కొక్కరిదీ ఒక్కో గాథ
* భద్యా అనే రైతుకున్న ఐదెకరాల భూమి పోయింది. ఇది తట్టుకోలేక భార్య చనిపోతే.. అతడూ విషం మింగి ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. వారి పిల్లలు ఇప్పుడెక్కన్నారో కూడా తెలియదు.
* భద్రా అనే మరో రైతుదీ ఇదే పరిస్థితి. భూమి కోల్పోయిన దిగులుతో ఒకరోజు బయటకు వెళ్లి తిరిగిరాలేదు. కుటుంబ సభ్యులు అన్ని చోట్ల గాలించారు. చివరకు బావిలో శవమై తేలాడు.
* మంగ్యా అనే రైతు విషం తాగి ఆత్మహత్య చేసుకుంటే.. భార్య తన నలుగురు పిల్లలతో తల్లితండ్రుల వద్దకు వెళ్లిపోయింది.
* పదెకరాల భూమిని కోల్పోయిన దీప్లానాయక్‌ ముగ్గురు కుమారులు కూలీలుగా మారారు.
* అధికారులు తీవ్రంగా ఒత్తిడి చేశారని, పరిహారం తీసుకోకుంటే భూములు గుంజుకొంటామని బెదిరించడంతో కోట్యానాయక్‌ అనే రైతు మరణించాడు.
* తమ భూములు స్వాధీనం చేసుకొన్న ఏడాదికే భర్త చనిపోయారని, ఇప్పుడు పిల్లలకు పనులు ఇవ్వడం లేదని ఓ మహిళ వాపోయింది.

జైలుకు పంపారన్న అవమానంతో
భూములు కోల్పోయిన రైతులు ఇటీవల ఆందోళన చేయడంతో పోలీసులు తమ ప్రతాపం చూపి 36 మందిని అరెస్టు చేసి జైలుకు పంపారు. ఈ అవమాన భారం భరించలేక కొందరు రైతులు చనిపోతే.. కొందరు ఇప్పటికీ దానిని తలుచుకుని కుమిలిపోతున్నారు. తాండాకు చెందిన బాలుకు ఉన్న 16 ఎకరాల భూమి పోయింది. ఇటీవల ఆందోళన చేసినపుడు పోలీసులు పట్టుకెళ్లారు. అవమానం భరించలేక పస్తులుండి, కుమిలిపోయి మరణించాడని ఆయన కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు. ఈయన కొడుకు 14 ఏళ్ల వయస్సున్న లక్ష్మణ్‌పై కూడా పోలీసులు కేసు నమోదు చేశారు.

* పోలేపల్లిలోని దళిత వాడకు చెందిన వల్లూరు బాలయ్య కూడా భూమిని కోల్పోయి, పోలీసులు కేసు పెడ్తే కోర్టు చుట్టూ తిరిగి అవమానం భరించలేక మరణించారని ఆయన కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు.
* నాలుగు ఎకరాల భూమి ఉంటే రెండు ఫ్యాక్టరీలకు తీసేసుకున్నారని, ఈ బాధ తట్టుకోలేక తన భార్య చనిపోయిందని పోలేపల్లికి చెందిన పెద్ద పెంటయ్య చెప్పారు. ఇటీవల ఆందోళన చేసినపుడు పోలీసులు అరెస్టు చేసి నానా ఇబ్బందులు పెట్టారన్నారు. ఎవరైనా చనిపోతే శవాన్ని పూడ్చడానికి కూడా స్థలం లేదని విలపించారు.
* భూములు కోల్పోవడంతో మరణించిన వారిలో తాండాకు చెందిన తోగ్యా, దళితవాడకు చెందిన బాలయ్య, వెంకయ్య తదితరులున్నారు.

భర్త వదిలేసి ఎక్కడికో పోయాడు!
ఉన్న భూమిని ప్రభుత్వం లాగేసుకోవడంతో భర్త తనను వదిలేసి ఎక్కడికో వెళ్లిపోయాడని నర్సమ్మ అనే మహిళ వాపోయింది. మొగిలయ్య అనే రైతుకు ఈమె కూతురు. అల్లుడిని ఇల్లరికం తెచ్చుకున్నాడు. పెళ్లయిన కొద్దిరోజులకే భూమిని ప్రభుత్వం తీసుకుంది. భూమి పోయాక ఉండలేనంటూ అల్లుడు వెళ్లిపోయాడు. నర్సమ్మ, మొగిలయ్య ఇప్పుడు తమ భూమిలోనే కూలీలుగా పని చేస్తున్నారు.

నిర్వాసితుల తరపున నిలబడి..
పోలేపల్లి గ్రామ ఉప సర్పంచ్‌ ఉపేందర్‌రెడ్డి భూమి కోల్పోలేదు. యువకుడైన ఈయన నిర్వాసితులకు అండగా నిలబడి పోరాడాడు. అరెస్టయి జైలుకెళ్లాడు. పోలీసుల చేతిలో దెబ్బలు కూడా తిన్నాడు. చివరకు అనారోగ్యం పాలై ప్రాణాలొదిలాడు.

నిన్నటి రైతులే నేటి కూలీలు
పోలేపల్లి, గుండ్లగడ్డ తాండాల్లో రెండేళ్ల క్రితం వరకు ఐదు నుంచి 25 ఎకరాల వరకు భూమిని కలిగి ఉన్న రైతులు నేడు తమ పొలాల్లోనే కూలీలుగా మారారు.
*ఉన్న మూడెన్నర ఎకరాల భూమి పోయింది.. భర్త ఏమీ చేయలేని స్థితిలో ఉన్నాడు. నాకు మూడు ఆపరేషన్లు జరిగాయి. అయినా కుటుంబాన్ని పోషించడానికి ఇక్కడే పనికి రావాల్సి వచ్చిందని బాలమ్మ అనే మహిళ వాపోయింది.

కోల్పోయిన భూముల్లో రైతులందరికీ పని దొరకడం లేదు. నడివయసు దాటిన వారికి ఔషధ సంస్థలు పనులివ్వడం లేదు. తనకు వయస్సు మీరిందంటూ తిప్పి పంపారని టోప్యా అనే నిర్వాసితుడు తెలిపారు. ఈయన భార్యను మాత్రం పనిలో పెట్టుకున్నారు. ‘గతంలో పొలం దున్ని నాలుగునెలలు పనిచేస్తే ఏడాది తినేవాళ్లం. ఇప్పుడు తమ భూముల్లోనే కంపెనీల తరపున ఎండలో పెద్దపెద్దరాళ్లు మోసే పనులు చేయలేక అల్లాడుతున్నాం. మా బతుకులు చెట్లపాలు, రాళ్లపాలు అయ్యాయి’ అని గ్రామస్తులు విలపిస్తున్నారు. ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి చేపట్టిన వారిని ఏమైనా అడిగితే.. ‘మాకేమీ సంబంధం లేదు, మీ దగ్గర నుంచి ఏపీఐఐసీ తీసుకుంది. వారినడగండని సమాధానం చెబుతున్నారు’ అని పలువురు వాపోయారు. ఇక్కడ కూడా కొద్దిరోజులే పని ఇస్తారని, ఫ్యాక్టరీలకు గోడలు లేచాక తమను తీసేస్తారని, అప్పుడు తమ పరిస్థితి ఏమిటో అర్థం కావడం లేదని ‘న్యూస్‌టుడే’తో అన్నారు.

సీత్యానాయక్‌కు 17 ఎకరాల భూమి ఉండేది. అధికారులు భూమి తీసుకుంటామంటే ప్రత్యామ్నాయంగా భూమి ఇమ్మని ఆరునెలల పాటు అధికారుల చుట్టూ తిరిగాడు. అయినా అధికారులు పట్టించుకుకోకుండా గ్రామంలో సమావేశం పెట్టి భూమి తీసుకొంటామని ప్రకటించారు. తట్టుకోలేక సీత్యానాయక్‌ మరణించాడని ఆయన కుమారుడు కిష్ణు తెలిపాడు.

-తమకున్న 16 ఎకరాలు పోవడంతో తన భర్త సోన్యానాయక్‌ ఆవేదనతో మరణించాడని ముడావత్‌ రుక్కీ అనే మహిళ విలపించింది. ఇద్దరు పిల్లలు కూలికిపోయి వారి కుటుంబాన్ని పోషించడమే కష్టంగా మారింది. నేనెలా బతకాలని ఆమే భోరుమంటోంది.

శంకర్‌నాయక్‌కు 16 ఎకరాల భూమి పోయింది. ప్రస్తుతం రోజుకు రూ.120 కూలితో ఇక్కడే పనిచేస్తున్నానని వాపోయాడు.

17 ఎకరాలు కోల్పోయిన దిమ్సానాయక్‌ది ఇదే పరిస్థితి. కూలి చేయగా వచ్చిన డబ్బులు తిండికి మాత్రం సరిపోతున్నాయని చెప్పాడు. ఎకరాకు రూ.10వేల నుంచి రూ.16 వేల వరకు పరిహారంగా ఇచ్చారని, ఈ డబ్బుతో ఎక్కడా భూములు కొనలేని పరిస్థితిలో నిస్సహాయులుగా మిగిలిపోయామన్నారు.

మూడున్నర ఎకరాల భూమిని తీసేసుకొన్న ఏడాదికే తన భర్త నరసయ్య మరణించాడని, ఆరుగురు పిల్లలను ఎలా సాకాలో అర్థం కావడం లేదని సుక్కమ్మ అనే మహిళ ఆవేదన వ్యక్తం చేసింది.

తాను చచ్చి బతికానని ఆరు ఎకరాల భూమి కోల్పోయిన కూర్మయ్య అనే రైతు విలపించాడు. భూమి కోల్పోయిన బాధతో ఆందోళన చెంది పక్షవాతానికి గురయ్యాడు. కొన్నిరోజుల తర్వాత కోలుకుని.. ప్రస్తుతం అక్కడే కూలిగా పని చేస్తున్నాడు.

ఎం.ఎల్‌. నరసింహారెడ్డి, eenaadu 18 april 2008

అన్నం పెట్టేదెవరు?
ఆహార ఉత్పత్తులకు ఏటికేడు పెరుగుతున్న డిమాండ్‌
అన్ని దేశాల్లో ఉత్పత్తి అంతంత మాత్రమే

‘వందెకరాల ఆసామికి ఒంటిపూట బువ్వుండదు’ ఓ సినిమా పాట. ఇక రైతు వ్యవసాయమెందుకు చేస్తాడు? సాగు సాగనప్పుడు సామాన్య జనానికి బువ్వ ఎలా వస్తుంది? అందుకే… ప్రపంచ దేశాలతో పాటు మున్ముందు భారత్‌ కూడా తీవ్రమైన ఆహార కొరత ఎదుర్కోక తప్పదని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ అంచనాకు రావడానికి ఎన్నో బలమైన కారణాలున్నాయి.

తగ్గుతున్న ఉత్పత్తి…

2020-21 నాటికి భారత జనాభా 133 కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. అప్పుడు అందరికీ ఆహారం అందాలంటే దాదాపు 28 కోట్ల టన్నుల ఆహార పదార్థాలు కావాలి. ఈ డిమాండ్‌ను అందుకోవాలంటే… ఉత్పత్తిలో ఏటా సగటున 2 శాతం వృద్ధి జరగాలి. మన దేశంలో గత మూడేళ్లలో వరి ఉత్పత్తిలో పెరుగుదల కేవలం 0.2 శాతం. వరి విషయానికొస్తే మాత్రం భారత్‌, వియత్నాంలే ప్రపంచదేశాలకు ప్రధాన వనరు. మన దేశంలో రమారమి హెక్టారుకు 26 క్వింటాళ్ల గోధుమల దిగుబడి వస్తుంది. గత పదేళ్లలో గోధుమల ఉత్పత్తిలో 0.48 శాతం మాత్రమే పెరుగుదల ఉంటే.. తలసరి లభ్యత మాత్రం 15 శాతం మేర క్షీణించింది.

ఈ పరిస్థితికి కారణమేమిటి? జీవ ఇంధనాల వల
గత కొన్నేళ్ల దాకా గోధుమల ఉత్పత్తిలో అగ్రస్థానం అమెరికాదే. పండిన పంటను ఏం చేయాలో తెలియక సముద్రంలో పారబోసిన సందర్భాలూ ఉన్నాయి. శిలాజ ఇంధనాల ధరలు విపరీతంగా పెరిగిపోవడంతో బుష్‌ ప్రభుత్వం జీవ ఇంధనాల తయారీకి గోధుమలను వినియోగించాలని సంకల్పించింది. దీంతో ప్రస్తుతం అమెరికాలో ఉత్పత్తి అవుతున్న మొత్తం గోధుమల్లో దాదాపు 20శాతం జీవ ఇంధనాల తయారీకి మరలిపోతున్నాయి. భారత్‌లో చెరకును ఇథనాల్‌ తయారీకి, చైనాలో గోధుమలతోపాటు, వరి ధాన్యాన్నీ బయోఇంధనాల తయారీకి వినియోగిస్తున్నారు. మన దేశంలో రైతులు ఆహారపంటల సాగును పక్కనబెట్టి వాణిజ్య పంటలకు మళ్లుతున్నారు.

వెరసి… ఆహార ధాన్యానికి కొరత! గ్లోబల్‌ వార్మింగ్‌
ఏటికేడు పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు పంట దిగుబడులు తగ్గడానికి కారణమవుతున్నాయి. దీనివల్ల ప్రపంచదేశాలన్నీ ప్రతియేటా ఉక్రెయిన్‌ దేశమంత పంట విస్తీర్ణం కోల్పోతున్నాయి. ఆస్ట్రేలియా గత ఏడాది తీవ్ర కరవు పరిస్థితులను ఎదుర్కొంది. అక్కడ ఆహార ఉత్పత్తులు దాదాపు 60 శాతం మేర తగ్గిపోయాయి. మనదేశంలో ఆహార ఉత్పత్తులలో పంజాబ్‌ది ఐదోస్థానం. గత కొన్నేళ్లుగా పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలతోపాటు అక్కడ దిగుబడి కూడా తగ్గుతూ వస్తోంది.

ప్రభుత్వాల శీతకన్ను

జాతీయ ఆహారభద్రత కమిషన్‌ వచ్చే నాలుగేళ్లలో ఆహారఉత్పత్తుల ఉత్పత్తి 2 కోట్ల టన్నుల మేర పెంచాలని 2007లో లక్ష్యంగా నిర్ణయించింది.ఈ స్థాయిలో ఉత్పత్తి పెరగాలంటే… రైతులకు సాగునీరు ఇచ్చేదెవరు? భూసారం పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకునేదెవరు? ఏయే పోషకాలు వాడాలో రైతులకు చెప్పేదెవరు? ఒక్కో బాధ్యత ఒక్కో శాఖది. ఈ శాఖలన్నింటిని సమన్వయం చేసే వ్యవస్థ ఏది? దేశంలో ఇప్పటికీ సంప్రదాయ సాగు పద్ధతులే ఉన్నాయి. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల రైతులు ఆధునిక పరిజ్ఙానంతో పెట్టుబడులను తగ్గించుకోగలుగుతుంటే.. మన రైతులకు అసలు ఇవి చెప్పేవారే లేరు. ఫలితంగా ఏటికేడు పెట్టుబడులు పెరిగిపోతుండడంతో రైతులు ఇప్పటికే వ్యవసాయాన్ని వదిలేసి ప్రత్యామ్నాయాలను వెదుక్కుంటున్నారు.

1999-2000లో 8.6 శాతంగా ఉన్న తలసరి సాగు విస్తీర్ణం ప్రస్తుతం 5.8కు చేరడమే ఇందుకు నిదర్శనం. సబ్సిడీలు ఏమవుతున్నాయి? 

1999-2001 నాటికి రూ.2450 కోట్లుగా ఉన్న వ్యవసాయ సబ్సిడీల భారం ప్రస్తుతం రూ.31,545 కోట్లకు చేరింది. మరి ఇంత డబ్బు ఖర్చు పెట్టారు సరే…ఫలితమేంటి? భూసారం పెరిగిందా? సాగునీటి లభ్యత పెరిగిందా? రైతుల్లో అవగాహన పెరిగిందా? యూపీఏ ప్రభుత్వం రూ.60 వేల కోట్ల రుణమాఫీ ప్రకటించి రైతులను ఉద్ధరించినట్లు చెబుతోంది. కానీ, ఈ మొత్తంతో దాదాపు 9 కోట్ల ఎకరాలకు శాశ్వత సాగునీటి వసతి కల్పించవచ్చు. కార్పొరేట్‌ వ్యవసాయంతో ఈ సమస్యలకు ఓ పరిష్కారం దొరుకుతుంది. కానీ, మన దేశంలో రైతుల నుంచి భూమి లాక్కుని, వారిని తన్ని తగలేయని కార్పొరేట్‌ సంస్థలున్నాయా? వారిని నియంత్రించే పకడ్బందీ చట్టాలున్నాయా? ఉదాహరణకు దేశ రాజధానితోసహా చాలా రాష్ట్రాల్లో వ్యక్తిగత వ్యవసాయ విస్తీర్ణం 17-25 ఎకరాలకు పరిమితం చేస్తూ చట్టాలున్నాయి. కానీ ఇవన్నీ సక్రమంగా అమలవుతున్నాయా? ఫలితం 1995 వరకు ప్రతి రైతు ఒక్కో వ్యక్తి కోసం దాదాపు 183 కిలోల ఆహారధాన్యాలు ఉత్పత్తి చేస్తే, 2005 నాటికి అది 186 కిలోలకు చేరింది. అంటే పదేళ్లలో పెరుగుదల మూడు కిలోలు మాత్రమే.

ముందుంది మొసళ్లపండుగ
మన దేశంలో ఐదెకరాల భూమి సాగుచేసే రైతు వార్షిక ఆదాయం.. నాలుగో తరగతి ఉద్యోగి వార్షికాదాయం కన్నా తక్కువ. ఈ పరిస్థితుల్లో ‘మీకెందుకు ఈ వ్యవసాయం. వేరే పని చేసుకోండి’ అని పిల్లలకు రైతులు చెబుతున్నారు. ఇప్పుడున్న రైతులు మాత్రం ఎంతకాలం సాగు సాగిస్తారు? నగరీకరణ పుణ్యాన చిన్నపాటి పట్టణాలు కూడా పదుల కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరిస్తున్నాయి. సాగు భూములన్నీ రియల్‌ ఎస్టేట్‌ వెంచర్‌లవుతున్నాయి. మరో హరిత విప్లవం వస్తేనే కానీ భారత్‌ మళ్లీ ఆహార పదార్ధాల విషయంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించడం సాధ్యం కాదు.

source : aandhrajyothy 18 april 2008