ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాప్రతినిధి/ ఏజెన్సీ ప్రభాతవార్త బృందం మారుమూల ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలోని గోండుగూడాలు, గిరిపల్లెలు అంతుబట్టని రోగాలతో తల్లడిల్లుతూ మృత్యు కుహరానికి చేరుకుంటున్నాయి. చావుముంగిట నిలిచి అడవి బిడ్డలు చేస్తున్న ఆహాకారాలు బాహ్య ప్రపంచానికి వినిపించక పోవడం సర్కారు మొద్దునిద్రకు నిదర్శనం. జిల్లాలో ఐదు ఏజెన్సీ మండలాల్లో మూడు నెలల నుంచి గిరిజనులు అంతుబట్టని జ్వరాలతో మరణిస్తున్నారు  ీఈ ఏడాది ఇప్పటి వరకు దాదాపు 60మందికి పైగా గిరిజనులు విషజ్వరాల బారినపడి మృతి చెందారు. గత సంవత్సరం అంతుబట్టని విష జ్వరాల కారణంగా అనధికారిక లెక్కల ప్రకారం 350 మందికి పైగా మృతి చెందిన సంగతి తెలిసిందే. మళ్లీ ఈ సంవత్సరం సీజన్‌ ప్రారంభమైననాటి నుండే జ్వరాలు విజృంభించి గిరిజనాన్ని పొట్టనపెట్టుకుంటున్నాయి. ఇప్పటి వరకు గిరిజనులు పెద్ద సంఖ్యలో మృతి చెందినప్పటికీ ప్రభుత్వం ముందు జాగ్రత్త చర్యలు తీసుకోవడంలో విఫలమైందంటున్నారుీగిరిజన ప్రాంతాల్లో పారిశుద్ద్య చర్యలపై అవగాహన కల్పించక పోవడం, అలాగే వ్యక్తిగత పరిశుభ్రతపై వివరించకపోవడంతో పాటు గిరిజనులకు సరైన పోషకాహారాన్ని అందించనందునే వారంతా రక్తహీనతతో పాటు వ్యాధినిరోదక శక్తిని కోల్పోయి జ్వరాలకు గురవుతున్నారు. జిల్లాలోని నార్నూర్‌, జైనూర్‌, సిర్పూర్‌(యు), ఇంద్రవెల్లి, ఉట్నూర్‌ మండలాల్లోని అనేక గ్రామాల్లో ప్రస్తుతం ప్రతీ ఇంట్లో ముగ్గురు, నలుగురు కుటుంబ సభ్యులు మంచంపై రోగాలతో మూలుగుతున్నారు. ప్రతీ గ్రామం నుంచి ఒకరో ఇద్దరో రోగాల కారణంగా మరణించిన వారు ఉన్నారంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఏ ఇంట్లోని వ్యక్తినైనా జ్వరాలపై కదిలించినట్లయితే కళ్లనీళ్లే సమాధానమిస్తున్నాయి. ఏ గ్రామంలో చూసిన రోగాలు తాండవిస్తుండటం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతున్నది. రోజుకు ఇద్దరు ముగ్గురు పుట్టగొడుగుల్లా సచ్చిపోతుండటం అంతటా ఆందోళనను రేకెత్తిస్తున్నది. ీఅయితే జ్వరాలను అదుపులో పెట్టి గిరిజనులను ప్రాణాలను కాపాడాల్సిన వైద్య శాఖ ఇప్పటి వరకు వ్యాధి నిర్ధారణను సైతం సక్రమంగా చేపట్టడం లేదన్న ఫిర్యాదులున్నాయి. ‘ప్రభాతవార్త ఏజెన్సీ బృందం’ జరిపిన సర్వేలో అనేక కారణాలతో గిరిజనులు మృతువాతపడుతున్నట్లు తేలింది.

source : vaartha 7 sep 2008

‘మరణ’ హోమం!
ఉట్నూరు ఏజెన్సీలో ఆగని గిరిజన చావులు
అరకొరగా వైద్య వసతులు
ఆసుపత్రులు శిలాఫలకాలకే పరిమితం
వైద్యుల్లేరు.. సిబ్బందీ లేరు
ఒక్క నేతయినా మాట్లాడితే ఒట్టు
ఓట్ల గొడవ తప్ప ప్రాణాల గోడు పట్టదు 

గిరిజన బిడ్డల ప్రాణాలు గాలిలో దీపాలు.. ఏ మహమ్మారి రోగం ఏ రూపంలో వచ్చి వారిని తన్నుకుపోతుందో తెలియదు.. ఇద్దరినో.. ముగ్గురినో కాదు.. పదుల సంఖ్యలో.. ఒక్కోసారి వందల మందిని కబళిస్తోంది. వీరిలో అత్యధికులు చిన్నారులే! ఈ ‘మరణ’ హోమం ఏ ఒక్క ఏడాదికో పరిమితం కాదు. శాశ్వత ప్రాతిపదికన కొనసాగుతోంది. ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా ఉట్నూరు ఏజెన్సీ ప్రాంతంలో నిరుడు జులై నుంచి డిసెంబరు వరకు జ్వరాలతో చనిపోయింది అధికారికంగా 183. అనధికారికంగా 400 మందిపైనే! ఎన్నికల్లో కోట్ల రూపాయలు వెచ్చిస్తూ వాగ్దానాల వర్షం కురిపిస్తున్న నేతల ధ్యాసంతా ఓట్లపైనే తప్ప గిరిజనుల ‘శ్వాస’పై ఎంతమాత్రం కాదు. నిత్యకృత్యమైన ఏజెన్సీ మరణాలపై, లక్షల మంది గిరిజనుల ఆరోగ్య సంరక్షణ గురించి ఒక్క పార్టీ గాని, ఒక్క నేత గాని మాట్లాడడం లేదు. ఎన్నికల ప్రచారంలోనూ ప్రస్తావించడం లేదు. మా బతుకింతే అనే గిరిజనం.. తీరు మార్చుకోని అధికార గణం.. ఎప్పటికీ మారని నాయక గణం.. ఉట్నూరు ఏజెన్సీ ప్రాంత దుస్థితిపై ‘న్యూస్‌టుడే’ విశ్లేషణ ఇది. 

 
ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా ఉట్నూరు ఏజెన్సీలోని గిరిజన గూడేల్లో అనారోగ్యం తిష్టవేసుకు కూర్చుంది. తీవ్రమైన అనారోగ్య పరిస్థితులు తలెత్తినపుడు.. పత్రికలు కోడై కూసినప్పుడు ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు పరుగులు పెట్టడం.. తర్వాత మిన్నకుండిపోవడం సర్వసాధారణమైంది. నిరుడు పెద్దసంఖ్యలో గిరిజనులు అనారోగ్యంతో మృత్యువాత పడినా ఇప్పటికి కూడా ప్రభుత్వంలో చలనం లేదు. ఉట్నూరు సమగ్ర గిరిజనాభివృద్ధి సంస్థ (ఐటీడీఏ) పరిధిలోని నార్నూరు, జైనూరు, సిర్పూర్‌ (యు), ఇంద్రవెల్లి, ఉట్నూరు మండలాలు ఉన్నాయి. గత ఏడాది నార్నూరు మండలంలో 90 మంది జ్వరాలతో చనిపోయారు. ఇప్పుడు మళ్లీ జ్వరాలు ప్రబలాయి. కొలామ అనే గ్రామంలో ఈ నెల ఒకటో తేదీ నుంచి 13లోపు తొమ్మిది మంది మృత్యువాతపడ్డారు. వీరిలో ఐదుగురు చిన్నారులు. ఈ మండలంలో నిరుడు మరణాలు సంభవించిప్పుడు ఏం పరిస్థితులు ఉన్నాయో ఇప్పుడు కూడా అవే ఉన్నాయి. వైద్య వసతుల్లేవు. ఆరోగ్య సిబ్బంది లేరు. వైద్యులూ లేరు. ఒకరే ఉన్నా రారు. ఖాళీ పోస్టుల భర్తీకి ప్రభుత్వం చిత్తశుద్ధితో ప్రయత్నించదు. అక్కడక్కడా ఉండే ఆర్‌ఎంపీ వైద్యులే దిక్కు.

ఏరీ వైద్యులు: ఉట్నూరు ఏజెన్సీలోని లక్షకుపైగా ఎక్కువ జనాభా ఉట్నూరు వైద్య విధాన పరిషత్‌ ఆసుపత్రిపై ఆధారపడ్డారు. సుమారు 50 కిలోమీటర్ల పరిధిలో ఏకైక ప్రధాన ఆసుపత్రి ఇదే. ఇక్కడున్న వైద్యులు నలుగురు. సివిల్‌ సర్జన్‌, డిప్యూటీ సివిల్‌ సర్జన్‌, చిన్న పిల్లల వైద్య నిపుణుడు, ఎనస్తీషియా నిపుణుల ఉద్యోగాలు ఖాళీగా ఉన్నాయి. రోజుకు సగటున 350 మంది రోగులు వస్తుంటారు. ఆసుపత్రిలో ఉండే రోగులు సగటున 50 కంటే ఎక్కువే. రోగాలు ప్రబలే సీజన్లలో ఇక్కడున్న మంచాలు ఎంతమాత్రం సరిపోవు. మరణాలతో అట్టుడికిన ఈ ప్రాంతాన్ని ఈ ఏడాది జనవరి 12న సందర్శించిన ముఖ్యమంత్రి వైఎస్‌.. నార్నూరులో 30 పడకల ఆసుపత్రికి శంకుస్థాపన చేశారు. ఉట్నూరు ఆసుపత్రి స్థాయిని వంద పడకలకు పెంచుతామని ప్రకటించారు. నార్నూరు ఆసుపత్రి వ్యవహారం 4 నెలలు దాటినా శిలాఫలకం స్థాయి నుంచి దాటలేదు. ఇక్కడి ఐదు మండలాల్లో 11 ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలున్నాయి. ప్రతి కేంద్రంలో ఇద్దరు చొప్పున 22 మంది వైద్యులు ఉండాల్సి ఉండగా.. ఏడుగురు లేరు. నార్నూలు మండలంలో మూడు ఆరోగ్య కేంద్రాలకు గాను ఒక్కరే వైద్యుడున్నారు. ఇక్కడే నిరుడు 90 మంది చనిపోయారు.

ఏజెన్సీ పరిధిలో 1000 మంది కమ్యూనిటీ హెల్త్‌వర్కర్లను (ఆశా కార్యకర్తలు) 1998లో నియమించారు. వెయ్యి మందిలో అక్షరం ముక్కరానివారే 75 శాతానికిపైనే ఉన్నారు. తొమ్మిదేళ్లుగా పనిచేస్తున్నా వీరికి కనీస అవగాహన కలిగించడంలో ఆరోగ్య శాఖ పూర్తిగా విఫలమైంది. వీరిచేతిలో నాలుగైదు రకాల మాత్రలు పెట్టి.. ఎవరికి ఏ రుగ్మత వచ్చినా వీటిని ఇవ్వాలని చెబుతారు. ఈ మాత్రలు కార్యకర్తల ఇళ్లలోనే ఉంటాయి. వీరి వద్దకు వచ్చి ఎవరూ తీసుకోరు. వీరూ ఇవ్వరు. ఒక్కో కార్యకర్తకు నెలకు రూ.400 చొప్పున జీతమిస్తున్నారు. ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో ఏఎన్‌ఎంలు తక్కువ మందే ఉన్నారు. గ్రామాల మధ్య దూరం ఎక్కువగా ఉండడంతో వారానికో సారి కూడా గ్రామాలకు వెళ్లలేకపోతున్నామని వారు చెబుతున్నారు.

మాతా శిశు అనారోగ్యం: ఏజెన్సీ ప్రాంతంలో అనారోగ్యంతో చనిపోతున్నవారిలో ఎక్కువమంది పిల్లలు. ఇక్కడ పిల్లలు రక్తహీనతతో పుడుతున్నారు. రోగ నిరోధక శక్తి బాగా తక్కువగా ఉండడంతో చిన్నపాటి జబ్బులు కూడా వారిని కబళిస్తున్నాయి. ఉట్నూరు సహా ఈ ప్రాంతంలో ఎక్కడా చిన్న పిల్లల వైద్య నిపుణుడు లేరు. ఫలితంగా సరైన వైద్యం అందక పిల్లలు మరణిస్తున్నారు. ఉట్నూరు ఆసుపత్రిలో గైనకాలజిస్టు కూడా లేరు. ఇక్కడకు సగటున నెలకు 60 నుంచి 70 ప్రసవం కేసులు వస్తాయి. సిజేరియన్‌ అవసరమైతే ఆదిలాబాద్‌ ఆసుపత్రికి తరలిస్తున్నారు. వెనుకబడిన ప్రాంతం కావడంతో వైద్యులు ఇక్కడకు వచ్చేందుకు సుముఖత కనబరచడం లేదు. గ్రామీణ శిశు ఆరోగ్యం పథకం కింద మంజూరు చేసిన మూడు పోస్టులు ఖాళీగా ఉన్నాయి. జైనూరులో ఏడాది క్రితం 30 పడకల ఆసుపత్రి మంజూరైనా ఇంత వరకు భవన నిర్మాణం పూర్తికాలేదు. ఇంకో ఏడాదికైనా పూర్తయ్యే పరిస్థితి కనబడడంలేదు. ఇద్దరు వైద్యులు ఉండాల్సిన చోట కొన్నిచోట్ల ఒకరే ఉంటున్నారు. ఇంకొన్ని చోట్ల అసలుకే ఉండడం లేదు.

ఆశా వర్కర్లూ మాత్రలు వేసుకోరు
ఈమె పేరు జుగునక రసికాబాయ్‌. కొలామ గ్రామవాసి. ఇదే గ్రామానికి ఆరోగ్య శాఖ నియమించిన ఆశా కార్యకర్త. ఈ ఊళ్లో ఈ నెల ఒకటో తేదీనుంచి 13వ తేదీ వరకూ తొమ్మిది మంది చనిపోయారు. ప్రసుత్తం ఈమె కూడా జ్వరంతో బాధపడుతున్నారు. అయినా మాత్రలు వేసుకోవడంలేదు. ఈమే కాదు.. అనారోగ్యానికి గురయ్యే ఆశా కార్యకర్తలెవరూ మాత్రలు వేసుకోరు. తమ బిడ్డలకు గాని, ఇతర కుటుంబ సభ్యులకు గాని జ్వరం వచ్చినా మాత్రలు ఇవ్వకుండా వీరు పూజలు, ఇతర మూఢనమ్మకాలపైనే ఆధారపడుతుండడం గమనార్హం.  

source : eenaadu 24 May 2008

నిబంధనల ‘గిరి’గీత
ఆదిలాబాద్‌ గిరిజన రైతులకు వర్తించని మాఫీ
షావుకార్ల చేతివాటం
అడ్డుగా ఐదెకరాల నిబంధన
ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా నుంచి ‘న్యూస్‌టుడే’ ప్రతినిధిరెక్కల కష్టాన్నే నారుగా, నీరుగాచేసి సేద్యంచేసే అమాయకపు గిరిజనులు వారు. నిస్సారమైన భూములు, ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులు తెలియకపోవడం, నాణ్యమైన విత్తనం లభ్యంకాకపోవడం మొదలైన కారణాల్తో- నమ్ముకున్న వ్యవసాయం నట్టేటముంచుతున్నా… అప్పుల్లోకి నెడుతున్నా… ఆ నేలతల్లినే నమ్ముకుని బతుకుబండి లాగుతున్న వారు. ఈ తరుణంలో కేంద్రం ప్రకటించిన రుణ మాఫీ పథకం తమను కష్టాల నుంచి గట్టెక్కిస్తుందని ఆశపడుతున్న ఆ గిరిపుత్రులకు- నిబంధనల బంధనాలు తమ ఆశలకు సంకెళ్లు వేస్తున్నాయన్న విషయం తెలిసి గతుక్కుమంటున్నారు. కేంద్రం ప్రకటించిన రుణ మాఫీ పథకం అత్యధిక గిరిజన రైతులకు వర్తించటం లేదు. అసంబద్ధ నియమ నిబంధనలే దీనికి కారణం. అత్యంత వెనకబడిన ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా గిరిజన ప్రాంతంలో ఈ సమస్య మరీ ఎక్కువగా ఉంది. ఐదు ఎకరాలకన్నా ఎక్కువగా భూమి ఉండటం, అత్యధికులు అప్పోసప్పో చేసో, ఇతర మార్గాల్లోనో ఏయేటికాయేడు రుణం చెల్లిస్తున్నట్లు రికార్డుల్లో నమోదవుతుండటం, కిందటి జూన్‌, జులైల్లో తీసుకున్న రుణమే పెండింగు బకాయిగా ఉండటం దీనికి ప్రధాన కారణం. కొన్నిచోట్ల అమాయకత్వంతో షావుకార్ల చేతిలో మోసపోవటంవల్ల కూడా మాఫీ వీరికి వర్తించటం లేదు. గిరిజన రైతులకు రుణ మాఫీ ఏ మేరకు ఉపయోగకరమన్న దానిపై ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలోని మారుమూల గిరిజన ప్రాంతమైన నార్నూరు, సిర్పూరు(యు), ఇంద్రవెల్లి, ఉట్నూరు మండలాల్లో ‘న్యూస్‌టుడే’ ప్రతినిధి రెండు రోజులపాటు పర్యటించారు. రుణాలు మాఫీ విషయం మాత్రమే తెలిసిన గిరిజన రైతులు ఈ ప్రతినిధి ద్వారా పథకం నియమ నిబంధనలు తెలుసుకుని హతాశులయ్యారు. అన్నివిధాల అత్యంత వెనకబడిన ప్రాంతంలో ఉన్న తమకే వర్తించని ఈ పథకం ఇక ఎవరి ప్రయోజనాల కోసమని వారు ఆవేదనతో ప్రశ్నించారు. నిబంధనలతో నిమిత్తం లేకుండా రుణాలన్నింటినీ రద్దు చేయాలని వారు కోరుతున్నారు.

షావుకార్ల మాయాజాలం
ఇతని పేరు రాథోడ్‌ వెంకటరాం. నార్నూరు మండలం ఖాండో తండాకు చెందిన గిరిజన రైతు. ఇతనికి ఐదెకరాల కన్నా ఎక్కువ పొలం ఉంది. పత్తి, సోయా, జొన్న సాగు చేస్తాడు. నార్నూరులోని స్టేట్‌బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ హైదరాబాద్‌(ఎస్‌బీహెచ్‌) శాఖ నుంచి 2002లో రూ.10 వేల పంట రుణం తీసుకున్నాడు. ఏటా రుణ మొత్తం పెరుగుతూ కిందటేడాది రూ.50 వేలకు చేరింది. బ్యాంకు ఇతనికి ఉదారంగా ఏటా రుణ పరిమితి పెంచుతూ పోయిందనుకుంటే పొరపాటే. ఇతనికి సాగు కలిసి రాకపోవటంతో ఏ ఏడాదీ రుణం తిరిగి చెల్లించలేకపోయాడు. దీంతో నార్నూరులోని ఓ షావుకారు రంగంలోకి దిగాడు. రుణ మొత్తాన్ని రైతుకు షావుకారు సర్దుబాటుచేయడంతో… రైతు బ్యాంకు రుణాన్ని తీర్చేశాడు. ఆ తరువాత వారం, పది రోజులకు తాజా రుణం మంజూరయింది. అంతకుముందు ఏడాదికన్నా మరో అయిదారువేలు ఎక్కువగా రుణం వచ్చింది. ఇందులో కేవలం రూ.వెయ్యి రైతు వెంకటరాంకి ఇచ్చేసి, మిగిలింది షావుకారు తీసేసుకున్నాడు. అంటే కేవలం వారం, పదిరోజుల పెట్టుబడికి వేలాది రూపాయల ఆదాయం షావుకారుకు దక్కుతుంది. బ్యాంకుకేమో రైతు రుణం చెల్లించినట్లు, తిరిగి మంజూరుచేసినట్లు నమోదవుతుంది. అటు షావుకారుకి లాభం. ఇటు బ్యాంకర్లకు మంచి రికార్డు ఉంటుంది. ఇలా ఎప్పటికప్పుడు రుణం తిరిగి చెల్లించడం, మరింత ఎక్కువ రుణం తీసుకుని, రైతు చేతిలో రూ.వెయ్యి పెట్టి మిగతాది షావుకారు తీసేసుకోవడం జరుగుతూ వచ్చింది. రైతు మొదట తీసుకున్న అప్పు రూ.10 వేలు, ఏటా షావుకారిచ్చే రూ.వెయ్యి కలుపుకుంటే మొత్తంమీద ఇతనికి దక్కింది రూ.15వేలు. తాజాగా రైతు వడ్డీతో కలిపి బ్యాంకుకు రూ.53 వేలు అప్పుపడ్డాడు. ఇది కూడా గత ఏడాది మార్చి తర్వాత తీసుకున్న రుణం. ఏటా అతను సకాలంలో రుణం చెల్లించేస్తున్నట్లు రికార్డుల్లో ఉంటుంది. అసలు పెండింగు రుణమే ఉండదు కనుక ఏ రకమైన మాఫీ వర్తించదు. కేంద్రం అడపాదడపా ప్రకటించే ప్రధాని ప్యాకేజీ కింద వడ్డీ మాఫీనో, రుణ విముక్తి పథకం కింద మొత్తం అప్పు మాఫీనో అవుతుందా అంటే అదీ ఉండదు. సారవంతంకాని, రాళ్లు రప్పలతో కూడిన పొలమున్న అతను జీవితాంతం కష్టపడినా ఆ అప్పు తీర్చలేడు. షావుకార్లు, బ్యాంకర్లు కలిసి తమను మోసం చేస్తున్నారని వెంకటరాం పేర్కొన్నాడు. కిందటేడాది ఈ విషయం అనుభవంలోకి వచ్చి అడిగితే… పంట రుణం ఎప్పటికప్పుడు తాజాగా ఉండటం మంచిదని నచ్చజెప్పినట్లు వివరించాడు. ఇంత రుణం ఎలా తీర్చగలనని ఇప్పుడు అతను ఆవేదనతో ప్రశ్నిస్తున్నాడు.

నార్నూరు మండలంలో ఎస్‌బీహెచ్‌శాఖ పరిధిలో ఇలాంటి బాధిత గిరిజన రైతులు వందల మంది ఉన్నారు. పంట రుణం మంజూరు చేసే జూన్‌, జులైల్లో వీరి తరఫున అప్పు తీర్చేసి భారీగా డబ్బు సంపాదించటమే వృత్తిగా పెట్టుకున్న షావుకార్లు పది మందికిపైగా ఉన్నారు. ఖాండో తండాకే చెందిన గిరిజన మహిళా రైతు రుక్యాలిభాయి కిందటేడాది జులై 7వ తేదీన రూ.21వేల రుణం తీర్చినట్లు, అదేనెల 11వ తేదీన తిరిగి రూ.30 వేలు కొత్త రుణం మంజూరైనట్లు ఆమె బ్యాంకు పాస్‌ పుస్తకంలో నమోదైంది. అదే తండాకి చెందిన కౌసల్యాభాయి రెండెకరాల రైతు. ఈమె కిందటేడాది జూన్‌ 12వ తేదీన రూ.17 వేల రుణం తీర్చేసినట్లు, తిరిగి జులై 3వ తేదీన రూ.25 వేల రుణం మంజూరు చేసినట్లు నమోదైంది. అంటే ఎకరానికి రూ.12.5 వేల రుణం ఇచ్చినట్లు లెక్క. తమవి కూడా షావుకారు ప్రమేయమున్న ఘటనలేనని వారు చెబుతున్నారు. చివరికి రబీలో అసలు పంటలే వేయని ప్రాంతంలోనూ ఫిబ్రవరిలో పంట రుణం తీర్చేసినట్లు, కొత్తగా ఇచ్చినట్లు పాస్‌ పుస్తకాల్లో నమోదవుతోంది. రుణం తిరిగి చెల్లించే స్థోమత లేని వారి రుణాల్ని పెండింగు బకాయిగా చూపుంటే రుణమాఫీలో లబ్ది చేకూరేది. ఖాండోతండాకే చెందిన రాజు జాదవ్‌కి అయిదెకరాల 28 గుంటల భూముంది. 2006లో తీసుకున్న రూ.33 వేల పెండింగు రుణముంది. కేవలం 28 గుంటల భూమి అధికంగా ఉందన్న కారణంగా అతనికి మాఫీ వర్తించటం లేదు. పిల్ల పెళ్లి చేసేందుకు కొంత డబ్బు ఖర్చు చేయటంతో బాకీ తీర్చలేకపోయానని, ఇకపై తీర్చే పరిస్థితీ లేదని వాపోయాడు.

రుణం రూ.5 కోట్లు… మాఫీ రూ.70 లక్షలు
నార్నూరు ఎస్‌బీహెచ్‌ పరిధిలో మూడువేల మంది రైతులు రూ.5 కోట్లకు పైగా పంట రుణం తీసుకున్నట్లు రికార్డులు తెలియజేస్తుంటే… అందులో మాఫీ కావటానికి అవకాశమున్న మొత్తం రూ.70 లక్షలకు మించటం లేదు. అంటే కేవలం 14 శాతం మందికే మాఫీ వర్తిస్తోంది. ఇక్కడ షావుకార్ల పాత్ర గురించి ఆ బ్యాంకు అధికారి ఒకరిని న్యూస్‌టుడే ప్రతినిధి ప్రశ్నించగా… తనకూ ఆ విషయం ఇటీవలే తెలిసిందని అంగీకరించారు. కొద్దిరోజుల కిందటే ఆయన ఇక్కడికి బదిలీపై వచ్చారు. రైతుల్ని షావుకార్ల వద్దకు వెళ్లొద్దని, నేరుగా తమను సంప్రదిస్తే ఇబ్బంది లేకుండా చూస్తామని చెబుతూనే ఉన్నామని బదులిచ్చారు. కానీ కొన్ని వందల మంది రైతులకు అన్యాయం జరిగిపోయింది. ఇదే మండలంలో భీంపూర్‌లోని దక్కన్‌ గ్రామీణ బ్యాంకులో రెండు వేల మంది రైతులు ఏటా రూ.5 కోట్ల మేర పంట రుణం తీసుకుంటున్నారు. కేవలం రూ.50 లక్షలు మాత్రమే మాఫీ అవుతున్నాయి. అంటే కేవలం 10 శాతం మొత్తానికే మాఫీ లభిస్తోంది. దీనిపై ఆ బ్యాంకు అధికారిని న్యూస్‌టుడే సంప్రదించగా, 70 శాతానికిపైగా రైతులకు 5 ఎకరాలకన్నా ఎక్కువగా భూమి ఉందని తెలిపారు.

ఖాండో గ్రామంలో 50 మంది రైతులున్నారు. వీరిలో దౌలత్‌రావు అనే ఒకే ఒక రైతుకు మాఫీ వర్తిస్తోంది. దీని పక్కనున్న ఖాండో తండాలో 70 మంది రైతులున్నారు. వీరిలో 30 మందికి అయిదెకరాలలోపు భూముంది. వీరిలో 20 మందికే 2007, మార్చికన్నా ముందు తీసుకున్న పెండింగు రుణముంది. అంటే వీరికే మాఫీ అమలవుతుంది. మిగిలిన వారంతా ఏటా చెల్లించే విభాగంలోనో, అయిదు ఎకరాలకన్నా ఎక్కువగా భూమి ఉందనే రికార్డులతోనో మాఫీకి అనర్హులవుతున్నారు. ఉట్నూరు మండలం నర్సాపూర్‌(బి) గ్రామంలో 100 మంది రైతులుంటే, 20 మందికే పెండింగు రుణాలున్నాయి. సిర్పూరు(యు) మండలం మహాగాంలో అయిదెకరాల లోపుండి పెండింగు బకాయిన్న రైతులు ఏడుగురే ఉన్నారు.

మాఫీ దక్కక పోవటానికి కారణాలు
* గిరిజన ప్రాంతంలో అత్యధికులకు అయిదెకరాలకన్నా అధికంగా భూమి ఉండటం సర్వసాధారణం. కొండల్లో ఏటవాలుగా, రాళ్లు రప్పలతో కూడిన ఆ భూమి సారవంతమైంది కాదు. తరచూ వర్షాలు కురిస్తేనే పంటలు చేతికందేది. ఇక్కడ 20 ఎకరాలుండటం కన్నా ఏటా సాగునీరందే ప్రాజెక్టుల ఆయకట్టులో ఒక్క ఎకరమే మిన్న. తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల రైతుల్ని, ఇక్కడి గిరిజన ప్రాంత రైతుల్నీ ఒక విధంగా పరిగణించటం ఏ మేరకు సమంజసం?

* గిరిజన రైతులకు అతికష్టంమీద పట్టాదార్‌ పాస్‌ పుస్తకాలు అందాయి. భూమంతా కుటుంబ యజమాని పేరు మీదనే ఉంటుంది. నలుగురైదుగురు పిల్లలుండి, వారందరికీ వివాహాలైనా పాస్‌ పుస్తకం ఒక్కటే ఉంటుంది. ఇదీ సమస్యేగానే ఉంది.

* గోండులు అమాయకులు. అప్పంటే భయం. గిరిజనాభివృద్ధి సంస్థ చొరవతో బ్యాంకులకు వెళ్లటం, పంట రుణం తీసుకోవటం కొంతమేర అలవాటైంది. చేతిలో ఏమాత్రం డబ్బున్నా… ఇతరత్రా అత్యవసరాలున్నా వాయిదావేసుకుని ముందు రుణం తీర్చేస్తారు. రుణం పెండింగులో ఉంటే ఇతర గిరిజనాభివృద్ధి పథకాలు దక్కవన్న అధికారుల ఆదేశాలూ దీనికి మరో కారణం. ఇలాంటి స్థితినే ఆసరా చేసుకుని షావుకార్లు వీరి పంట రుణాల్ని తీర్చేసి వారం, పది రోజులకే మంజూరయ్యే కొత్త రుణంతో భారీ మొత్తాల్ని సంపాదించేస్తున్నారు. వడ్డీ రూపంలో ఈ మొత్తాల్ని పరిశీలిస్తే 350 శాతానికిపైగా ఉంటోంది.

* బంగారంపై తీసుకున్న రుణాలూ మాఫీ పరిధిలో ఉన్నా… ఒక్కగ్రాము బంగారమూ ఉండని గిరిజన రైతులకు అసలు ఆ విభాగంలో ఎలాంటి రుణాలులేవు.

* అయిదెకరాలకన్నా అధికంగా ఉన్న రైతులకున్న బకాయిలో 75శాతం చెల్లిస్తే 25శాతం రాయితీ ఉన్నా…ఎవరూ దీనిని వినియోగించుకునే స్థితిలోలేరు.