తుంగభద్రలో అనూహ్యమైన వరద వచ్చినందువల్ల, సుంకేశుల ఆనకట్ట నిర్మాణంలో గతంలో జరిగిన అవకతవకల వల్ల, ప్రస్తుతం ఆ ఆనకట్ట తెగిపోయినందువల్ల ఆ రాతిగోడమీది నుంచి వరద ఊళ్లోకి ప్రవేశించింది. అసలు సుంకేశుల ఆనకట్ట నిర్మాణం దగ్గరి నుంచీ ఊళ్లోకి ప్రవేశించిన బురదను ఎత్తిపోయడం దాకా ప్రభుత్వ, అధికార యంత్రాంగం లోపాలు, నిర్లక్ష్యాలు, అక్రమాలు ఎన్నో ఉన్నాయి.

తుంగభద్ర- కృష్ణ వరద బీభత్సంలో కకావికలైన ప్రజా జీవనానికి సహాయ సహకారాలు అందించడానికి, దెబ్బతిన్న వేలాది బాధిత కుటుంబాలను ఆదుకోవడానికి సమాజమంతా పెద్ద ఎత్తున కదులుతున్నట్టు, ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వేతర సంస్థలన్నీ సహాయ, పునరావాస కార్యక్రమాలలో తలమునకలు గా ఉన్నట్టు ఒక అభిప్రాయం చలామణీలోకి వచ్చిం ది. పనిచేసే వారినెవరినీ విమర్శించనక్కరలేదేమో! సహాయ, పునరావాస చర్యలు పెద్ద ఎత్తునే జరుగుతున్నమాట, సామూహిక ఔదార్యం వ్యక్తమవుతున్న మాట నిజమేనేమో! కాని ప్రజల విషాదం, దైన్యం, దిగ్భ్రాంతి, సహాయం కోసం ఎదురుచూపు మాత్రం మొదటి రోజున ఎట్లా ఉండి ఉంటాయో అట్లాగే ఉన్నాయి.

జల ప్రళయం ఎగసిపడి నిండా రెండువారాలు గడిచిన తర్వాత కూడా ఆ దుస్థితి ఏమీ మారలేదని మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా వడ్డేపల్లి మండలం రాజోళి గ్రామ శిథిలాలను, అదే జిల్లా అలంపురం పట్టణ వీధులను పైపైన చూసినా అర్థమవుతుంది. సుంకేశు ల ఆనకట్ట తెగిపోయి వరద తీసిందేమో గాని, రాజోళిలో కన్నీటి వరద ఇంకా ఆగలేదు. శ్రీశైలం నుంచి వరద నీరు కిందికి పంపినందువల్ల పైన అలంపురం లో తుంగభద్రలో నీళ్లు కనబడడం లేదేమోగాని రక్షణకు కట్టిన రాతి కట్టమీది నుంచి తుంగభద్ర దూకి ధ్వంసమైన ఇళ్లూ జీవితాలూ జీవనోపాధులూ ఇంకా ఆ బీభత్సాన్ని అనుభవిస్తూనే, ప్రకటిస్తూనే ఉన్నాయి.

మన అధికార వ్యవస్థలకు తోటి మనుషుల పట్ల కనీస గౌరవం లేదని చెప్పడానికి నిదర్శనంగా రెండు ఊళ్లలోనూ భరించరాని దుర్గంధం వ్యాపించి ఉంది. కనీసం ఆరేడు అంగుళాల నుంచి గరిష్ఠంగా రెండు మూడు అడుగుల మేర పేరుకుపోయిన ఒండ్రుమట్టి లో, బురదలో చిక్కుకున్న జీవజాతుల కళేబరాలు కుళ్లిన వాసన, ఆహార పదార్థాలు కుళ్లిన వాసన, మురి కి కాలువలు రోడ్ల బురద కలగలిసిపోయి ముక్కులు బద్దలు చేసే నీచు వాసన. చూడడానికి వెళ్లిన వాళ్లు కొన్ని గంటల కోసమో, నిమిషాల కోసమో అది భరించలేక ముక్కులకు గుడ్డలు అడ్డం పెట్టుకుని, వాంతు లు చేసుకుంటూ ఉంటే, నిస్సహాయులైన రాజోళి ప్రజలు, అంతకన్నా ఎక్కువగా అలంపురం ప్రజలు ఆ దుర్వాసనలో తిరుగుతున్నారు. వండుకుని తింటున్నారు.

నిత్యజీవిత కార్యక్రమాల్లో పాలుపంచుకుంటున్నారు. ఎంత దుర్మార్గమైన లోకం ఇది?! రెండు వారా లు గడిచినా కనీసం బురద శుభ్రం చేయడానికి శక్తి చాలని, మనసుపోని అధికార యంత్రాంగం ఏ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నట్టు? నాయకులకు రక్షణ కవచంగా నిలబడే వందలాది మంది ప్రజల ఆందోళనలను అణచడానికి సర్వశక్తి సాధనాలతో తరలివచ్చే వేలాదిమంది ‘ప్రజా సేవకుల’ వ్యవస్థ కొన్ని గ్రామాల్లో బుర ద ఎత్తించడం లాంటి చిన్న పని చేయడానికి వారాల తరబడి తీసుకుంటోంది.

ఉద్యమకారులను అణచడానికి వేలాది మందిని హుటాహుటిన క్షణాల మీద పంపించే ప్రభుత్వం ఒక్కొక్క గ్రామంలో నుంచి కొన్ని వందల టన్నుల బురదను తొలగించి, కడిగి, శుభ్రం చేసి, రోగాలకు నిలయం కాకుండా చేయడానికి కనీస చర్యలు కూడా చేపట్టలేదు. ఎవరి ఇంట్లో బురద వాళ్లే ఎత్తేసుకుంటారులే, ప్రకృతే శుభ్రం చేస్తుందిలే అన్న ట్టు ఉపేక్షిస్తోంది.

ఎర్త్‌ మూవర్లు, బుల్డోజర్లు వచ్చా యి గాని కేవలం ప్రభుత్వ వాహనాలు, సందర్శకుల వాహనాలు తిరగడానికి వీలైనంత మట్టుకు రోడ్లమీద బురదను పక్కకు నెట్టాయి. ఇప్పుడు రోడ్డుకు రెండు పక్కలా దుర్గంధపు కుప్పలు. ఆ దుర్వాసన మహా ఘనత వహించిన సందర్శకులను చికాకు పెట్టకుండా ఆ కుప్పల మీద డిడిటి, క్లోరిన్‌ చల్లితే చాలునని మాత్రం అధికారగణం అనుకున్నట్టుంది. రెండు గాఢమైన వాసనలు కలిసి దుర్భరమైన వాతావరణం.

దుర్వాసన ఒక పక్కనైతే, మనిషి పట్ల గౌరవం లేని మనుషులందరినీ బిచ్చగాళ్లుగా చూసే ప్రభుత్వాధికారుల, రాజకీయ నాయకుల, సందర్శకుల వైఖరి. రెండు వారాలుగా నిస్సహాయతలో మగ్గిపోయి, వాహనం కనబడితే చాలు ఏదో ఇవ్వడానికి ఎవరో వచ్చారని, ఈ వేటలో వెనుకబడితే ఆ అందేదేదో అందదని దయనీయమైన ఆదుర్దా మరొక పక్కన.

నిన్నటి వరకూ తన శ్రమ మీద తాను ఆధారపడుతూ, ఆత్మగౌరవంతో బతికిన మనిషి ఇవాళ ఇంత దుర్భరమైన స్థితిలోకి జారిపోతే, కనీస గౌరవం కూడా లేకుండా తోటి మనుషులూ, అధికార వ్యవస్థలూ ఎలా పనిచేస్తున్నాయో చూస్తే ఆపుకోలేని దుఃఖం కలిగింది. మనిషి ఇంత దీనంగా ఉండవలసిన పరిస్థితి ఎందువల్ల తలెత్తింది? ఇంకా ఘోరం దారి పొడవునా గుట్టలుగుట్టలుగా పారవేసిన పాతబట్టలు. గ్రహీతలకు అవసరమైనవి, గౌరవప్రదమైనవి ఇస్తున్నామో లేదో చూడకుండా సహాయం పేరుమీద ప్రకటితమైన ఔదార్యం నిజం గా బాధితులకు పనికిరాలేదు. లేదా బాధితులకు అవసరమైనవి అందలేదు. ఫలితం పాతబట్టలు, చాలీచాలని బట్టలు అందిన వాళ్లందరూ అక్కడికక్కడే పారేసిపోయారు.

రాజోళి జనాభా 2001 జనగణన ప్రకారం 11, 617. బహుశా ప్రస్తుతం పదిహేనువేలు కావచ్చు. సరిగ్గా సుంకేశుల ఆనకట్ట కింద ఉండే ఈ గ్రామం ఆ ఆనకట్ట తెగి మీద పడడంతో హతాశురాలైంది. ఆ ఆనకట్ట రాత్రిపూట తెగి ఉంటే, సరిగ్గా ముప్ఫై ఏళ్ల కింద గుజరాత్‌లో ఆనకట్ట తెగి మోర్వీ పట్టణంలో వేలాది మంది మనుషులు జల సమాధి అయిపోయినట్టు అయి ఉండేది. ‘అలా జరిగినా బాగుండును, మాకూ ఈ బాధ తప్పేది, మీకూ ఈ బాధ తప్పేది’ అని ఒక చేనేత కార్మికుడు కన్నీళ్లింకిపోయిన గొంతుతో, సమాజం తలదించుకోవలసిన మాట అన్నాడంటే ఆ ఊరు ఎంత దుఃఖాన్ని చవిచూసి ఉంటుంది.

ఆ ఊరిలో ఇళ్లన్నీ నేలమట్టమైపోయా యి. గోడలు గట్టిగా నిలిచి ఉన్న చోట కూడా ఇళ్లలో రెండడుగుల మేర బురద నిండి నివాసయోగ్యం కాకుండాపోయాయి. అక్కడి నుంచి రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో కాస్త మెరకగా ఉన్నచోట పునరావాసం కల్పించవచ్చు గాని జీవనోపాధి కల్పించడం అత్యవసరమైన పెద్ద పని.

ఆ గ్రామంలో కనీసం మూడువేల మగ్గాలు పని చేస్తున్నాయని ఒక అంచనా. ఆ మూడువేల మగ్గాలు ఇవాళ విరిగిపోయి ఉన్నాయి. వేలాది కుటుంబాల జీవనాధారం ధ్వంసమైపోయింది. ఒక్క పద్మశాలి కుటుంబాలు మాత్రమే కాదు, రాజోళిలో ముస్లింలు, కురబ, చాకలి, కమ్మరి వంటి ఇతర కులాల వాళ్లు కూడా నేతపనిలో ఉన్నారు. గద్వాల వంటి ప్రఖ్యాత నేత వస్త్రాల మార్కెట్లకు తమ ఉత్పత్తులు అందిస్తున్నారు. ఒక మగ్గం పునర్నిర్మించాలంటే కనీసం అరవై వేల నుంచి లక్ష రూపాయలు అవసరమవుతుంది.

సహాయ పునరావాస కార్యక్రమాలలో ఈ జీవనోపా ధి నష్టం లెక్కకే రావడం లేదు. చేనేత సహకార సంఘం కార్యాలయంలో ఉన్న కోటి రూపాయలకు పైగా విలువ చేసే వస్త్రాలు, నూలు నాశనమైపోయా యి. ఆ కార్యాలయంలో నుంచి బురద ఎత్తివేయడానికి అధికార యంత్రాంగం ఏమీ చేయలేదు. ఎంత కూలి ఇచ్చినా ఆ దుర్గంధపూరితమైన బురద ఎత్తిపోయడానికి ఎవరూ దొరకక, చేనేత కార్మికులు, ఆ కార్యాలయ ఉద్యోగులు పారిశుధ్య కార్మికుల్లా పని చేస్తున్నారు.
ఇక అలంపురంలో ఎక్కడ చూస్తే అక్కడ సహాయ శిబిరాలు, బృందాలు, అధికార గణం కనబడుతున్నా రు గాని, అంతకన్న మించిన దుర్వాసన. పరిశుభ్రమై న, గౌరవప్రదమైన వాతావరణం ముందు కల్పించాలనే కనీస స్పృహ కొరవడిన స్థితి.

అసలు ఆ ఊరే శ్రీశైలం జలాశయంలో ముంపుకు గురవుతుందని అనుకున్నప్పుడు, ప్రాచీన ఆలయాలను, ఊరిని రక్షించడానికి పెద్ద రాతిగోడ కట్టారు. తుంగభద్రలో అనూహ్యమైన వరద వచ్చినందువల్ల, సుంకేశుల ఆనకట్ట నిర్మాణంలో గతంలో జరిగిన అవకతవకల వల్ల, ప్రస్తుతం ఆ ఆనకట్ట తెగిపోయినందువల్ల ఆ రాతిగోడమీది నుంచి వరద ఊళ్లోకి ప్రవేశించింది. అసలు సుంకేశుల ఆనకట్ట నిర్మాణం దగ్గరి నుంచీ ఊళ్లోకి ప్రవేశించిన బురదను ఎత్తిపోయడం దాకా ప్రభుత్వ, అధికార యంత్రాంగం లోపాలు, నిర్లక్ష్యాలు, అక్రమా లు ఎన్నో ఉన్నాయి. ఎప్పటి బురద ఇది? ఎంత కడిగితే తరుగుతుంది ఇది?

-ఎన్‌. వేణుగోపాల్‌

source : aandhrajyothy 22 Oct 2009

Displaced by floods, rajoli villagers fight for survival
90 % of 500-odd houses in Rajoli had collapsed,
Rajoli suffered a huge loss on account of damage to weavers’ units
Rahul
RAJOLI (Mahabubnagar dt.): Hundreds of poor families are literally on the road in this tiny village as they have pitched tents made of sarees after their houses collapsed following the floods ten days ago.

A bumpy drive to Rajoli from Shantinagar on a gravel topped road over 10 kms also saw a number of homeless

The aftermath: Villagers of Rajoli in Mahabubnagar district scrambling for relief material. – Photo P.V. SIVAKUMAR

 families moving out from the former with their belongings in bullock carts and packed auto-rickshaws and tractors. A large number of others were sitting by the roadside helplessly while children greeted every passing vehicle with outstretched hands, seeking alms.

People both at the camp where the tents have come up and elsewhere on the road are being provided food and water by voluntary agencies but they are directly exposed to sun as the sarees which they have stuck out to sticks to take cover hardly offer them any relief. The camp mostly comprises Scheduled Caste people from Rajoli and Thummanapalle villages which were submerged by the water of Tungabhadra river, less than half-a-kilometre away.
The water entered the villages after ripping open the earthen bund of Sunkesula barrage for nearly a kilometre.

There is chaos in Rajoli whenever vehicles drive into the village to drop food, clothes and water packets. There is a mad rush of people who try to snatch the packets from the hands of delivery boys. The crew of a mini-bus despatched by an organisation had a tough time in preventing the crowd from entering the vehicle on Monday. The problems of those who drove in an open-topped van with the food material shortly afterwards was worse.

The debris of houses that collapsed stare visitors to Rajoli where destruction to property is the highest in the district. Every other house was found falling here. The District Superintending Engineer of Housing Suresh told The Hindu that ninety per cent of the 500-odd houses in the village had collapsed. Only pucca houses stood up to the flooding while all the houses with mud and mortar were razed to ground. The village which is popular for handloom weaving also suffered a huge loss on account of damage to weavers’ units.

A stream ahead of the village is the source of water for people living in pucca houses to wash their clothes and utensils.
Source : The Hindu, 14 Oct 2009

ఉసురు తీసిన సెజ్‌!
ఒకే గ్రామంలో 25 మంది బలి
సొంతభూమిలోనే కూలీలైన రైతులు
ఎదురుతిరిగినవారిపై కేసులు
జైళ్లలో కుక్కిన యంత్రాంగం
అవమానంతో ఆత్మహత్యలు
జడ్చర్ల ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి ప్రభావం
ఈయన పేరు బాలు. మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా జడ్చర్ల వద్ద పోలేపల్లి రైతు. 16 ఎకరాల ఆసామి. ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి కోసం తన భూమిని సేకరించడాన్ని ప్రశ్నించినందుకు ప్రభుత్వం ఇతడిని అరెస్టుచేసి జైలుకు పంపింది. అవమాన భారంతో కుంగిపోయి మరణించాడు. ఇతడే కాదు.. పాతిక మందికిపైగా రైతులు ఇలా భూసేకరణకు బలయ్యారు. రైతులను తమ పొలంలోనే కూలీలుగా మార్చేసి వారి బతుకులను ఛిద్రం చేసిన ఓ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలిపై న్యూస్‌టుడే ప్రత్యేక కథనంమొన్నటిదాకా 16, 17 ఎకరాల భూస్వాములు వారు. నేడు.. తమ పొలంలోనే కూలీలుగా మారిపోయారు. ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి (సెజ్‌) వారి భూముల్ని మింగేసింది. కొందరి ప్రాణాలను కబళించింది. ఇంకొందరి బతుకులను ఛిద్రం చేసింది. ఒకరుకాదు.. ఇద్దరు కాదు.. ఇప్పటికి 25 మందికి పైగా రైతులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.. నమ్ముకున్న భూమిని కోల్పోయిన బాధను తట్టుకోలేక గుండె ఆగి కొందరు చనిపోయారు. తమ సొంత భూమిలోనే కూలీలుగా మారిన అవమానభారంతో ఇంకొందరు ప్రాణాలు తీసుకున్నారు. మరికొందరు భూమిని రక్షించుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. పోలీసులు వారిని అరెస్టు చేసి జైళ్లకు పంపారు. ఆ అవమానంతో వారిలోనూ కొందరు మంచంపట్టి చనిపోయారు. బతికున్నవారూ తాము కోల్పోయిన భూముల్లోనే కూలీలుగా పనిచేస్తూ జీవచ్ఛవాల్లా కాలం వెళ్లదీస్తున్నారు. ఇదెక్కడో మారుమూల ప్రాంతంలో జరిగింది కాదు.. రాష్ట్ర రాజధానికి దగ్గర్లోని జడ్చర్ల వద్ద చోటుచేసుకుంది. ‘న్యూస్‌టుడే’ ఆ ప్రాంతాన్ని సందర్శించి బాధితుల దయనీయ పరిస్థితుల్ని ప్రత్యక్షంగా చూసింది.

 

తెలుగుదేశం హయాంలో గ్రీన్‌పార్కు అభివృద్ధి కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాల సంస్థ మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా జడ్చర్ల సమీపంలోని పోలేపల్లి వద్ద భూసేకరణ చేపట్టింది. 1000 ఎకరాలు సేకరించింది. ఇక్కడ ఎలాంటి పనులు చేపట్టకపోవడంతో రైతులే తమ భూములను సాగు చేసుకుంటూ వచ్చారు. కాంగ్రెస్‌ అధికారంలోకి వచ్చాక 2005 నుంచి పరిస్థితి మారిపోయింది. రైతులు సాగు చేసుకుంటున్న భూములను సర్కారు స్వాధీనం చేసుకుంది. ఔషధ రంగానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి కోసం కేటాయించింది. అరవిందో ఫార్మాకు 70 ఎకరాలు, హెట్రోడ్రగ్స్‌కు 80 ఎకరాలు ఇచ్చింది. కార్తీకే, మమత తదితర సంస్థలకూ భూములు కట్టబెట్టింది. ఏడాది కాలంగా నిర్మాణ పనులు జరుగుతున్నాయి. రైతులు ఆందోళన చేస్తున్నా ప్రభుత్వం పట్టించుకోలేదు. అధికారులు, పోలీసులు రంగంలోకి దిగి వారిని అణచివేశారు. రైతులకు పరిహారం అందినా.. ఇంత తక్కువ చెల్లించిన సంఘటన రాష్ట్రంలో ఎక్కడా లేదు. అసైన్డ్‌ భూమికి ఎకరాకు రూ.18 వేలు, పట్టా భూమికి రూ.30 వేలు చెల్లించారు. ఇందులో కూడా కొంత దళారుల పాలైందని రైతులు వాపోయారు.

ఒక్కొక్కరిదీ ఒక్కో గాథ
* భద్యా అనే రైతుకున్న ఐదెకరాల భూమి పోయింది. ఇది తట్టుకోలేక భార్య చనిపోతే.. అతడూ విషం మింగి ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. వారి పిల్లలు ఇప్పుడెక్కన్నారో కూడా తెలియదు.
* భద్రా అనే మరో రైతుదీ ఇదే పరిస్థితి. భూమి కోల్పోయిన దిగులుతో ఒకరోజు బయటకు వెళ్లి తిరిగిరాలేదు. కుటుంబ సభ్యులు అన్ని చోట్ల గాలించారు. చివరకు బావిలో శవమై తేలాడు.
* మంగ్యా అనే రైతు విషం తాగి ఆత్మహత్య చేసుకుంటే.. భార్య తన నలుగురు పిల్లలతో తల్లితండ్రుల వద్దకు వెళ్లిపోయింది.
* పదెకరాల భూమిని కోల్పోయిన దీప్లానాయక్‌ ముగ్గురు కుమారులు కూలీలుగా మారారు.
* అధికారులు తీవ్రంగా ఒత్తిడి చేశారని, పరిహారం తీసుకోకుంటే భూములు గుంజుకొంటామని బెదిరించడంతో కోట్యానాయక్‌ అనే రైతు మరణించాడు.
* తమ భూములు స్వాధీనం చేసుకొన్న ఏడాదికే భర్త చనిపోయారని, ఇప్పుడు పిల్లలకు పనులు ఇవ్వడం లేదని ఓ మహిళ వాపోయింది.

జైలుకు పంపారన్న అవమానంతో
భూములు కోల్పోయిన రైతులు ఇటీవల ఆందోళన చేయడంతో పోలీసులు తమ ప్రతాపం చూపి 36 మందిని అరెస్టు చేసి జైలుకు పంపారు. ఈ అవమాన భారం భరించలేక కొందరు రైతులు చనిపోతే.. కొందరు ఇప్పటికీ దానిని తలుచుకుని కుమిలిపోతున్నారు. తాండాకు చెందిన బాలుకు ఉన్న 16 ఎకరాల భూమి పోయింది. ఇటీవల ఆందోళన చేసినపుడు పోలీసులు పట్టుకెళ్లారు. అవమానం భరించలేక పస్తులుండి, కుమిలిపోయి మరణించాడని ఆయన కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు. ఈయన కొడుకు 14 ఏళ్ల వయస్సున్న లక్ష్మణ్‌పై కూడా పోలీసులు కేసు నమోదు చేశారు.

* పోలేపల్లిలోని దళిత వాడకు చెందిన వల్లూరు బాలయ్య కూడా భూమిని కోల్పోయి, పోలీసులు కేసు పెడ్తే కోర్టు చుట్టూ తిరిగి అవమానం భరించలేక మరణించారని ఆయన కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు.
* నాలుగు ఎకరాల భూమి ఉంటే రెండు ఫ్యాక్టరీలకు తీసేసుకున్నారని, ఈ బాధ తట్టుకోలేక తన భార్య చనిపోయిందని పోలేపల్లికి చెందిన పెద్ద పెంటయ్య చెప్పారు. ఇటీవల ఆందోళన చేసినపుడు పోలీసులు అరెస్టు చేసి నానా ఇబ్బందులు పెట్టారన్నారు. ఎవరైనా చనిపోతే శవాన్ని పూడ్చడానికి కూడా స్థలం లేదని విలపించారు.
* భూములు కోల్పోవడంతో మరణించిన వారిలో తాండాకు చెందిన తోగ్యా, దళితవాడకు చెందిన బాలయ్య, వెంకయ్య తదితరులున్నారు.

భర్త వదిలేసి ఎక్కడికో పోయాడు!
ఉన్న భూమిని ప్రభుత్వం లాగేసుకోవడంతో భర్త తనను వదిలేసి ఎక్కడికో వెళ్లిపోయాడని నర్సమ్మ అనే మహిళ వాపోయింది. మొగిలయ్య అనే రైతుకు ఈమె కూతురు. అల్లుడిని ఇల్లరికం తెచ్చుకున్నాడు. పెళ్లయిన కొద్దిరోజులకే భూమిని ప్రభుత్వం తీసుకుంది. భూమి పోయాక ఉండలేనంటూ అల్లుడు వెళ్లిపోయాడు. నర్సమ్మ, మొగిలయ్య ఇప్పుడు తమ భూమిలోనే కూలీలుగా పని చేస్తున్నారు.

నిర్వాసితుల తరపున నిలబడి..
పోలేపల్లి గ్రామ ఉప సర్పంచ్‌ ఉపేందర్‌రెడ్డి భూమి కోల్పోలేదు. యువకుడైన ఈయన నిర్వాసితులకు అండగా నిలబడి పోరాడాడు. అరెస్టయి జైలుకెళ్లాడు. పోలీసుల చేతిలో దెబ్బలు కూడా తిన్నాడు. చివరకు అనారోగ్యం పాలై ప్రాణాలొదిలాడు.

నిన్నటి రైతులే నేటి కూలీలు
పోలేపల్లి, గుండ్లగడ్డ తాండాల్లో రెండేళ్ల క్రితం వరకు ఐదు నుంచి 25 ఎకరాల వరకు భూమిని కలిగి ఉన్న రైతులు నేడు తమ పొలాల్లోనే కూలీలుగా మారారు.
*ఉన్న మూడెన్నర ఎకరాల భూమి పోయింది.. భర్త ఏమీ చేయలేని స్థితిలో ఉన్నాడు. నాకు మూడు ఆపరేషన్లు జరిగాయి. అయినా కుటుంబాన్ని పోషించడానికి ఇక్కడే పనికి రావాల్సి వచ్చిందని బాలమ్మ అనే మహిళ వాపోయింది.

కోల్పోయిన భూముల్లో రైతులందరికీ పని దొరకడం లేదు. నడివయసు దాటిన వారికి ఔషధ సంస్థలు పనులివ్వడం లేదు. తనకు వయస్సు మీరిందంటూ తిప్పి పంపారని టోప్యా అనే నిర్వాసితుడు తెలిపారు. ఈయన భార్యను మాత్రం పనిలో పెట్టుకున్నారు. ‘గతంలో పొలం దున్ని నాలుగునెలలు పనిచేస్తే ఏడాది తినేవాళ్లం. ఇప్పుడు తమ భూముల్లోనే కంపెనీల తరపున ఎండలో పెద్దపెద్దరాళ్లు మోసే పనులు చేయలేక అల్లాడుతున్నాం. మా బతుకులు చెట్లపాలు, రాళ్లపాలు అయ్యాయి’ అని గ్రామస్తులు విలపిస్తున్నారు. ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి చేపట్టిన వారిని ఏమైనా అడిగితే.. ‘మాకేమీ సంబంధం లేదు, మీ దగ్గర నుంచి ఏపీఐఐసీ తీసుకుంది. వారినడగండని సమాధానం చెబుతున్నారు’ అని పలువురు వాపోయారు. ఇక్కడ కూడా కొద్దిరోజులే పని ఇస్తారని, ఫ్యాక్టరీలకు గోడలు లేచాక తమను తీసేస్తారని, అప్పుడు తమ పరిస్థితి ఏమిటో అర్థం కావడం లేదని ‘న్యూస్‌టుడే’తో అన్నారు.

సీత్యానాయక్‌కు 17 ఎకరాల భూమి ఉండేది. అధికారులు భూమి తీసుకుంటామంటే ప్రత్యామ్నాయంగా భూమి ఇమ్మని ఆరునెలల పాటు అధికారుల చుట్టూ తిరిగాడు. అయినా అధికారులు పట్టించుకుకోకుండా గ్రామంలో సమావేశం పెట్టి భూమి తీసుకొంటామని ప్రకటించారు. తట్టుకోలేక సీత్యానాయక్‌ మరణించాడని ఆయన కుమారుడు కిష్ణు తెలిపాడు.

-తమకున్న 16 ఎకరాలు పోవడంతో తన భర్త సోన్యానాయక్‌ ఆవేదనతో మరణించాడని ముడావత్‌ రుక్కీ అనే మహిళ విలపించింది. ఇద్దరు పిల్లలు కూలికిపోయి వారి కుటుంబాన్ని పోషించడమే కష్టంగా మారింది. నేనెలా బతకాలని ఆమే భోరుమంటోంది.

శంకర్‌నాయక్‌కు 16 ఎకరాల భూమి పోయింది. ప్రస్తుతం రోజుకు రూ.120 కూలితో ఇక్కడే పనిచేస్తున్నానని వాపోయాడు.

17 ఎకరాలు కోల్పోయిన దిమ్సానాయక్‌ది ఇదే పరిస్థితి. కూలి చేయగా వచ్చిన డబ్బులు తిండికి మాత్రం సరిపోతున్నాయని చెప్పాడు. ఎకరాకు రూ.10వేల నుంచి రూ.16 వేల వరకు పరిహారంగా ఇచ్చారని, ఈ డబ్బుతో ఎక్కడా భూములు కొనలేని పరిస్థితిలో నిస్సహాయులుగా మిగిలిపోయామన్నారు.

మూడున్నర ఎకరాల భూమిని తీసేసుకొన్న ఏడాదికే తన భర్త నరసయ్య మరణించాడని, ఆరుగురు పిల్లలను ఎలా సాకాలో అర్థం కావడం లేదని సుక్కమ్మ అనే మహిళ ఆవేదన వ్యక్తం చేసింది.

తాను చచ్చి బతికానని ఆరు ఎకరాల భూమి కోల్పోయిన కూర్మయ్య అనే రైతు విలపించాడు. భూమి కోల్పోయిన బాధతో ఆందోళన చెంది పక్షవాతానికి గురయ్యాడు. కొన్నిరోజుల తర్వాత కోలుకుని.. ప్రస్తుతం అక్కడే కూలిగా పని చేస్తున్నాడు.

ఎం.ఎల్‌. నరసింహారెడ్డి, eenaadu 18 april 2008

అన్నం పెట్టేదెవరు?
ఆహార ఉత్పత్తులకు ఏటికేడు పెరుగుతున్న డిమాండ్‌
అన్ని దేశాల్లో ఉత్పత్తి అంతంత మాత్రమే

‘వందెకరాల ఆసామికి ఒంటిపూట బువ్వుండదు’ ఓ సినిమా పాట. ఇక రైతు వ్యవసాయమెందుకు చేస్తాడు? సాగు సాగనప్పుడు సామాన్య జనానికి బువ్వ ఎలా వస్తుంది? అందుకే… ప్రపంచ దేశాలతో పాటు మున్ముందు భారత్‌ కూడా తీవ్రమైన ఆహార కొరత ఎదుర్కోక తప్పదని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ అంచనాకు రావడానికి ఎన్నో బలమైన కారణాలున్నాయి.

తగ్గుతున్న ఉత్పత్తి…

2020-21 నాటికి భారత జనాభా 133 కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. అప్పుడు అందరికీ ఆహారం అందాలంటే దాదాపు 28 కోట్ల టన్నుల ఆహార పదార్థాలు కావాలి. ఈ డిమాండ్‌ను అందుకోవాలంటే… ఉత్పత్తిలో ఏటా సగటున 2 శాతం వృద్ధి జరగాలి. మన దేశంలో గత మూడేళ్లలో వరి ఉత్పత్తిలో పెరుగుదల కేవలం 0.2 శాతం. వరి విషయానికొస్తే మాత్రం భారత్‌, వియత్నాంలే ప్రపంచదేశాలకు ప్రధాన వనరు. మన దేశంలో రమారమి హెక్టారుకు 26 క్వింటాళ్ల గోధుమల దిగుబడి వస్తుంది. గత పదేళ్లలో గోధుమల ఉత్పత్తిలో 0.48 శాతం మాత్రమే పెరుగుదల ఉంటే.. తలసరి లభ్యత మాత్రం 15 శాతం మేర క్షీణించింది.

ఈ పరిస్థితికి కారణమేమిటి? జీవ ఇంధనాల వల
గత కొన్నేళ్ల దాకా గోధుమల ఉత్పత్తిలో అగ్రస్థానం అమెరికాదే. పండిన పంటను ఏం చేయాలో తెలియక సముద్రంలో పారబోసిన సందర్భాలూ ఉన్నాయి. శిలాజ ఇంధనాల ధరలు విపరీతంగా పెరిగిపోవడంతో బుష్‌ ప్రభుత్వం జీవ ఇంధనాల తయారీకి గోధుమలను వినియోగించాలని సంకల్పించింది. దీంతో ప్రస్తుతం అమెరికాలో ఉత్పత్తి అవుతున్న మొత్తం గోధుమల్లో దాదాపు 20శాతం జీవ ఇంధనాల తయారీకి మరలిపోతున్నాయి. భారత్‌లో చెరకును ఇథనాల్‌ తయారీకి, చైనాలో గోధుమలతోపాటు, వరి ధాన్యాన్నీ బయోఇంధనాల తయారీకి వినియోగిస్తున్నారు. మన దేశంలో రైతులు ఆహారపంటల సాగును పక్కనబెట్టి వాణిజ్య పంటలకు మళ్లుతున్నారు.

వెరసి… ఆహార ధాన్యానికి కొరత! గ్లోబల్‌ వార్మింగ్‌
ఏటికేడు పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు పంట దిగుబడులు తగ్గడానికి కారణమవుతున్నాయి. దీనివల్ల ప్రపంచదేశాలన్నీ ప్రతియేటా ఉక్రెయిన్‌ దేశమంత పంట విస్తీర్ణం కోల్పోతున్నాయి. ఆస్ట్రేలియా గత ఏడాది తీవ్ర కరవు పరిస్థితులను ఎదుర్కొంది. అక్కడ ఆహార ఉత్పత్తులు దాదాపు 60 శాతం మేర తగ్గిపోయాయి. మనదేశంలో ఆహార ఉత్పత్తులలో పంజాబ్‌ది ఐదోస్థానం. గత కొన్నేళ్లుగా పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలతోపాటు అక్కడ దిగుబడి కూడా తగ్గుతూ వస్తోంది.

ప్రభుత్వాల శీతకన్ను

జాతీయ ఆహారభద్రత కమిషన్‌ వచ్చే నాలుగేళ్లలో ఆహారఉత్పత్తుల ఉత్పత్తి 2 కోట్ల టన్నుల మేర పెంచాలని 2007లో లక్ష్యంగా నిర్ణయించింది.ఈ స్థాయిలో ఉత్పత్తి పెరగాలంటే… రైతులకు సాగునీరు ఇచ్చేదెవరు? భూసారం పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకునేదెవరు? ఏయే పోషకాలు వాడాలో రైతులకు చెప్పేదెవరు? ఒక్కో బాధ్యత ఒక్కో శాఖది. ఈ శాఖలన్నింటిని సమన్వయం చేసే వ్యవస్థ ఏది? దేశంలో ఇప్పటికీ సంప్రదాయ సాగు పద్ధతులే ఉన్నాయి. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల రైతులు ఆధునిక పరిజ్ఙానంతో పెట్టుబడులను తగ్గించుకోగలుగుతుంటే.. మన రైతులకు అసలు ఇవి చెప్పేవారే లేరు. ఫలితంగా ఏటికేడు పెట్టుబడులు పెరిగిపోతుండడంతో రైతులు ఇప్పటికే వ్యవసాయాన్ని వదిలేసి ప్రత్యామ్నాయాలను వెదుక్కుంటున్నారు.

1999-2000లో 8.6 శాతంగా ఉన్న తలసరి సాగు విస్తీర్ణం ప్రస్తుతం 5.8కు చేరడమే ఇందుకు నిదర్శనం. సబ్సిడీలు ఏమవుతున్నాయి? 

1999-2001 నాటికి రూ.2450 కోట్లుగా ఉన్న వ్యవసాయ సబ్సిడీల భారం ప్రస్తుతం రూ.31,545 కోట్లకు చేరింది. మరి ఇంత డబ్బు ఖర్చు పెట్టారు సరే…ఫలితమేంటి? భూసారం పెరిగిందా? సాగునీటి లభ్యత పెరిగిందా? రైతుల్లో అవగాహన పెరిగిందా? యూపీఏ ప్రభుత్వం రూ.60 వేల కోట్ల రుణమాఫీ ప్రకటించి రైతులను ఉద్ధరించినట్లు చెబుతోంది. కానీ, ఈ మొత్తంతో దాదాపు 9 కోట్ల ఎకరాలకు శాశ్వత సాగునీటి వసతి కల్పించవచ్చు. కార్పొరేట్‌ వ్యవసాయంతో ఈ సమస్యలకు ఓ పరిష్కారం దొరుకుతుంది. కానీ, మన దేశంలో రైతుల నుంచి భూమి లాక్కుని, వారిని తన్ని తగలేయని కార్పొరేట్‌ సంస్థలున్నాయా? వారిని నియంత్రించే పకడ్బందీ చట్టాలున్నాయా? ఉదాహరణకు దేశ రాజధానితోసహా చాలా రాష్ట్రాల్లో వ్యక్తిగత వ్యవసాయ విస్తీర్ణం 17-25 ఎకరాలకు పరిమితం చేస్తూ చట్టాలున్నాయి. కానీ ఇవన్నీ సక్రమంగా అమలవుతున్నాయా? ఫలితం 1995 వరకు ప్రతి రైతు ఒక్కో వ్యక్తి కోసం దాదాపు 183 కిలోల ఆహారధాన్యాలు ఉత్పత్తి చేస్తే, 2005 నాటికి అది 186 కిలోలకు చేరింది. అంటే పదేళ్లలో పెరుగుదల మూడు కిలోలు మాత్రమే.

ముందుంది మొసళ్లపండుగ
మన దేశంలో ఐదెకరాల భూమి సాగుచేసే రైతు వార్షిక ఆదాయం.. నాలుగో తరగతి ఉద్యోగి వార్షికాదాయం కన్నా తక్కువ. ఈ పరిస్థితుల్లో ‘మీకెందుకు ఈ వ్యవసాయం. వేరే పని చేసుకోండి’ అని పిల్లలకు రైతులు చెబుతున్నారు. ఇప్పుడున్న రైతులు మాత్రం ఎంతకాలం సాగు సాగిస్తారు? నగరీకరణ పుణ్యాన చిన్నపాటి పట్టణాలు కూడా పదుల కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో విస్తరిస్తున్నాయి. సాగు భూములన్నీ రియల్‌ ఎస్టేట్‌ వెంచర్‌లవుతున్నాయి. మరో హరిత విప్లవం వస్తేనే కానీ భారత్‌ మళ్లీ ఆహార పదార్ధాల విషయంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించడం సాధ్యం కాదు.

source : aandhrajyothy 18 april 2008

నిబంధనల ‘గిరి’గీత
ఆదిలాబాద్‌ గిరిజన రైతులకు వర్తించని మాఫీ
షావుకార్ల చేతివాటం
అడ్డుగా ఐదెకరాల నిబంధన
ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా నుంచి ‘న్యూస్‌టుడే’ ప్రతినిధిరెక్కల కష్టాన్నే నారుగా, నీరుగాచేసి సేద్యంచేసే అమాయకపు గిరిజనులు వారు. నిస్సారమైన భూములు, ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులు తెలియకపోవడం, నాణ్యమైన విత్తనం లభ్యంకాకపోవడం మొదలైన కారణాల్తో- నమ్ముకున్న వ్యవసాయం నట్టేటముంచుతున్నా… అప్పుల్లోకి నెడుతున్నా… ఆ నేలతల్లినే నమ్ముకుని బతుకుబండి లాగుతున్న వారు. ఈ తరుణంలో కేంద్రం ప్రకటించిన రుణ మాఫీ పథకం తమను కష్టాల నుంచి గట్టెక్కిస్తుందని ఆశపడుతున్న ఆ గిరిపుత్రులకు- నిబంధనల బంధనాలు తమ ఆశలకు సంకెళ్లు వేస్తున్నాయన్న విషయం తెలిసి గతుక్కుమంటున్నారు. కేంద్రం ప్రకటించిన రుణ మాఫీ పథకం అత్యధిక గిరిజన రైతులకు వర్తించటం లేదు. అసంబద్ధ నియమ నిబంధనలే దీనికి కారణం. అత్యంత వెనకబడిన ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా గిరిజన ప్రాంతంలో ఈ సమస్య మరీ ఎక్కువగా ఉంది. ఐదు ఎకరాలకన్నా ఎక్కువగా భూమి ఉండటం, అత్యధికులు అప్పోసప్పో చేసో, ఇతర మార్గాల్లోనో ఏయేటికాయేడు రుణం చెల్లిస్తున్నట్లు రికార్డుల్లో నమోదవుతుండటం, కిందటి జూన్‌, జులైల్లో తీసుకున్న రుణమే పెండింగు బకాయిగా ఉండటం దీనికి ప్రధాన కారణం. కొన్నిచోట్ల అమాయకత్వంతో షావుకార్ల చేతిలో మోసపోవటంవల్ల కూడా మాఫీ వీరికి వర్తించటం లేదు. గిరిజన రైతులకు రుణ మాఫీ ఏ మేరకు ఉపయోగకరమన్న దానిపై ఆదిలాబాద్‌ జిల్లాలోని మారుమూల గిరిజన ప్రాంతమైన నార్నూరు, సిర్పూరు(యు), ఇంద్రవెల్లి, ఉట్నూరు మండలాల్లో ‘న్యూస్‌టుడే’ ప్రతినిధి రెండు రోజులపాటు పర్యటించారు. రుణాలు మాఫీ విషయం మాత్రమే తెలిసిన గిరిజన రైతులు ఈ ప్రతినిధి ద్వారా పథకం నియమ నిబంధనలు తెలుసుకుని హతాశులయ్యారు. అన్నివిధాల అత్యంత వెనకబడిన ప్రాంతంలో ఉన్న తమకే వర్తించని ఈ పథకం ఇక ఎవరి ప్రయోజనాల కోసమని వారు ఆవేదనతో ప్రశ్నించారు. నిబంధనలతో నిమిత్తం లేకుండా రుణాలన్నింటినీ రద్దు చేయాలని వారు కోరుతున్నారు.

షావుకార్ల మాయాజాలం
ఇతని పేరు రాథోడ్‌ వెంకటరాం. నార్నూరు మండలం ఖాండో తండాకు చెందిన గిరిజన రైతు. ఇతనికి ఐదెకరాల కన్నా ఎక్కువ పొలం ఉంది. పత్తి, సోయా, జొన్న సాగు చేస్తాడు. నార్నూరులోని స్టేట్‌బ్యాంక్‌ ఆఫ్‌ హైదరాబాద్‌(ఎస్‌బీహెచ్‌) శాఖ నుంచి 2002లో రూ.10 వేల పంట రుణం తీసుకున్నాడు. ఏటా రుణ మొత్తం పెరుగుతూ కిందటేడాది రూ.50 వేలకు చేరింది. బ్యాంకు ఇతనికి ఉదారంగా ఏటా రుణ పరిమితి పెంచుతూ పోయిందనుకుంటే పొరపాటే. ఇతనికి సాగు కలిసి రాకపోవటంతో ఏ ఏడాదీ రుణం తిరిగి చెల్లించలేకపోయాడు. దీంతో నార్నూరులోని ఓ షావుకారు రంగంలోకి దిగాడు. రుణ మొత్తాన్ని రైతుకు షావుకారు సర్దుబాటుచేయడంతో… రైతు బ్యాంకు రుణాన్ని తీర్చేశాడు. ఆ తరువాత వారం, పది రోజులకు తాజా రుణం మంజూరయింది. అంతకుముందు ఏడాదికన్నా మరో అయిదారువేలు ఎక్కువగా రుణం వచ్చింది. ఇందులో కేవలం రూ.వెయ్యి రైతు వెంకటరాంకి ఇచ్చేసి, మిగిలింది షావుకారు తీసేసుకున్నాడు. అంటే కేవలం వారం, పదిరోజుల పెట్టుబడికి వేలాది రూపాయల ఆదాయం షావుకారుకు దక్కుతుంది. బ్యాంకుకేమో రైతు రుణం చెల్లించినట్లు, తిరిగి మంజూరుచేసినట్లు నమోదవుతుంది. అటు షావుకారుకి లాభం. ఇటు బ్యాంకర్లకు మంచి రికార్డు ఉంటుంది. ఇలా ఎప్పటికప్పుడు రుణం తిరిగి చెల్లించడం, మరింత ఎక్కువ రుణం తీసుకుని, రైతు చేతిలో రూ.వెయ్యి పెట్టి మిగతాది షావుకారు తీసేసుకోవడం జరుగుతూ వచ్చింది. రైతు మొదట తీసుకున్న అప్పు రూ.10 వేలు, ఏటా షావుకారిచ్చే రూ.వెయ్యి కలుపుకుంటే మొత్తంమీద ఇతనికి దక్కింది రూ.15వేలు. తాజాగా రైతు వడ్డీతో కలిపి బ్యాంకుకు రూ.53 వేలు అప్పుపడ్డాడు. ఇది కూడా గత ఏడాది మార్చి తర్వాత తీసుకున్న రుణం. ఏటా అతను సకాలంలో రుణం చెల్లించేస్తున్నట్లు రికార్డుల్లో ఉంటుంది. అసలు పెండింగు రుణమే ఉండదు కనుక ఏ రకమైన మాఫీ వర్తించదు. కేంద్రం అడపాదడపా ప్రకటించే ప్రధాని ప్యాకేజీ కింద వడ్డీ మాఫీనో, రుణ విముక్తి పథకం కింద మొత్తం అప్పు మాఫీనో అవుతుందా అంటే అదీ ఉండదు. సారవంతంకాని, రాళ్లు రప్పలతో కూడిన పొలమున్న అతను జీవితాంతం కష్టపడినా ఆ అప్పు తీర్చలేడు. షావుకార్లు, బ్యాంకర్లు కలిసి తమను మోసం చేస్తున్నారని వెంకటరాం పేర్కొన్నాడు. కిందటేడాది ఈ విషయం అనుభవంలోకి వచ్చి అడిగితే… పంట రుణం ఎప్పటికప్పుడు తాజాగా ఉండటం మంచిదని నచ్చజెప్పినట్లు వివరించాడు. ఇంత రుణం ఎలా తీర్చగలనని ఇప్పుడు అతను ఆవేదనతో ప్రశ్నిస్తున్నాడు.

నార్నూరు మండలంలో ఎస్‌బీహెచ్‌శాఖ పరిధిలో ఇలాంటి బాధిత గిరిజన రైతులు వందల మంది ఉన్నారు. పంట రుణం మంజూరు చేసే జూన్‌, జులైల్లో వీరి తరఫున అప్పు తీర్చేసి భారీగా డబ్బు సంపాదించటమే వృత్తిగా పెట్టుకున్న షావుకార్లు పది మందికిపైగా ఉన్నారు. ఖాండో తండాకే చెందిన గిరిజన మహిళా రైతు రుక్యాలిభాయి కిందటేడాది జులై 7వ తేదీన రూ.21వేల రుణం తీర్చినట్లు, అదేనెల 11వ తేదీన తిరిగి రూ.30 వేలు కొత్త రుణం మంజూరైనట్లు ఆమె బ్యాంకు పాస్‌ పుస్తకంలో నమోదైంది. అదే తండాకి చెందిన కౌసల్యాభాయి రెండెకరాల రైతు. ఈమె కిందటేడాది జూన్‌ 12వ తేదీన రూ.17 వేల రుణం తీర్చేసినట్లు, తిరిగి జులై 3వ తేదీన రూ.25 వేల రుణం మంజూరు చేసినట్లు నమోదైంది. అంటే ఎకరానికి రూ.12.5 వేల రుణం ఇచ్చినట్లు లెక్క. తమవి కూడా షావుకారు ప్రమేయమున్న ఘటనలేనని వారు చెబుతున్నారు. చివరికి రబీలో అసలు పంటలే వేయని ప్రాంతంలోనూ ఫిబ్రవరిలో పంట రుణం తీర్చేసినట్లు, కొత్తగా ఇచ్చినట్లు పాస్‌ పుస్తకాల్లో నమోదవుతోంది. రుణం తిరిగి చెల్లించే స్థోమత లేని వారి రుణాల్ని పెండింగు బకాయిగా చూపుంటే రుణమాఫీలో లబ్ది చేకూరేది. ఖాండోతండాకే చెందిన రాజు జాదవ్‌కి అయిదెకరాల 28 గుంటల భూముంది. 2006లో తీసుకున్న రూ.33 వేల పెండింగు రుణముంది. కేవలం 28 గుంటల భూమి అధికంగా ఉందన్న కారణంగా అతనికి మాఫీ వర్తించటం లేదు. పిల్ల పెళ్లి చేసేందుకు కొంత డబ్బు ఖర్చు చేయటంతో బాకీ తీర్చలేకపోయానని, ఇకపై తీర్చే పరిస్థితీ లేదని వాపోయాడు.

రుణం రూ.5 కోట్లు… మాఫీ రూ.70 లక్షలు
నార్నూరు ఎస్‌బీహెచ్‌ పరిధిలో మూడువేల మంది రైతులు రూ.5 కోట్లకు పైగా పంట రుణం తీసుకున్నట్లు రికార్డులు తెలియజేస్తుంటే… అందులో మాఫీ కావటానికి అవకాశమున్న మొత్తం రూ.70 లక్షలకు మించటం లేదు. అంటే కేవలం 14 శాతం మందికే మాఫీ వర్తిస్తోంది. ఇక్కడ షావుకార్ల పాత్ర గురించి ఆ బ్యాంకు అధికారి ఒకరిని న్యూస్‌టుడే ప్రతినిధి ప్రశ్నించగా… తనకూ ఆ విషయం ఇటీవలే తెలిసిందని అంగీకరించారు. కొద్దిరోజుల కిందటే ఆయన ఇక్కడికి బదిలీపై వచ్చారు. రైతుల్ని షావుకార్ల వద్దకు వెళ్లొద్దని, నేరుగా తమను సంప్రదిస్తే ఇబ్బంది లేకుండా చూస్తామని చెబుతూనే ఉన్నామని బదులిచ్చారు. కానీ కొన్ని వందల మంది రైతులకు అన్యాయం జరిగిపోయింది. ఇదే మండలంలో భీంపూర్‌లోని దక్కన్‌ గ్రామీణ బ్యాంకులో రెండు వేల మంది రైతులు ఏటా రూ.5 కోట్ల మేర పంట రుణం తీసుకుంటున్నారు. కేవలం రూ.50 లక్షలు మాత్రమే మాఫీ అవుతున్నాయి. అంటే కేవలం 10 శాతం మొత్తానికే మాఫీ లభిస్తోంది. దీనిపై ఆ బ్యాంకు అధికారిని న్యూస్‌టుడే సంప్రదించగా, 70 శాతానికిపైగా రైతులకు 5 ఎకరాలకన్నా ఎక్కువగా భూమి ఉందని తెలిపారు.

ఖాండో గ్రామంలో 50 మంది రైతులున్నారు. వీరిలో దౌలత్‌రావు అనే ఒకే ఒక రైతుకు మాఫీ వర్తిస్తోంది. దీని పక్కనున్న ఖాండో తండాలో 70 మంది రైతులున్నారు. వీరిలో 30 మందికి అయిదెకరాలలోపు భూముంది. వీరిలో 20 మందికే 2007, మార్చికన్నా ముందు తీసుకున్న పెండింగు రుణముంది. అంటే వీరికే మాఫీ అమలవుతుంది. మిగిలిన వారంతా ఏటా చెల్లించే విభాగంలోనో, అయిదు ఎకరాలకన్నా ఎక్కువగా భూమి ఉందనే రికార్డులతోనో మాఫీకి అనర్హులవుతున్నారు. ఉట్నూరు మండలం నర్సాపూర్‌(బి) గ్రామంలో 100 మంది రైతులుంటే, 20 మందికే పెండింగు రుణాలున్నాయి. సిర్పూరు(యు) మండలం మహాగాంలో అయిదెకరాల లోపుండి పెండింగు బకాయిన్న రైతులు ఏడుగురే ఉన్నారు.

మాఫీ దక్కక పోవటానికి కారణాలు
* గిరిజన ప్రాంతంలో అత్యధికులకు అయిదెకరాలకన్నా అధికంగా భూమి ఉండటం సర్వసాధారణం. కొండల్లో ఏటవాలుగా, రాళ్లు రప్పలతో కూడిన ఆ భూమి సారవంతమైంది కాదు. తరచూ వర్షాలు కురిస్తేనే పంటలు చేతికందేది. ఇక్కడ 20 ఎకరాలుండటం కన్నా ఏటా సాగునీరందే ప్రాజెక్టుల ఆయకట్టులో ఒక్క ఎకరమే మిన్న. తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాల రైతుల్ని, ఇక్కడి గిరిజన ప్రాంత రైతుల్నీ ఒక విధంగా పరిగణించటం ఏ మేరకు సమంజసం?

* గిరిజన రైతులకు అతికష్టంమీద పట్టాదార్‌ పాస్‌ పుస్తకాలు అందాయి. భూమంతా కుటుంబ యజమాని పేరు మీదనే ఉంటుంది. నలుగురైదుగురు పిల్లలుండి, వారందరికీ వివాహాలైనా పాస్‌ పుస్తకం ఒక్కటే ఉంటుంది. ఇదీ సమస్యేగానే ఉంది.

* గోండులు అమాయకులు. అప్పంటే భయం. గిరిజనాభివృద్ధి సంస్థ చొరవతో బ్యాంకులకు వెళ్లటం, పంట రుణం తీసుకోవటం కొంతమేర అలవాటైంది. చేతిలో ఏమాత్రం డబ్బున్నా… ఇతరత్రా అత్యవసరాలున్నా వాయిదావేసుకుని ముందు రుణం తీర్చేస్తారు. రుణం పెండింగులో ఉంటే ఇతర గిరిజనాభివృద్ధి పథకాలు దక్కవన్న అధికారుల ఆదేశాలూ దీనికి మరో కారణం. ఇలాంటి స్థితినే ఆసరా చేసుకుని షావుకార్లు వీరి పంట రుణాల్ని తీర్చేసి వారం, పది రోజులకే మంజూరయ్యే కొత్త రుణంతో భారీ మొత్తాల్ని సంపాదించేస్తున్నారు. వడ్డీ రూపంలో ఈ మొత్తాల్ని పరిశీలిస్తే 350 శాతానికిపైగా ఉంటోంది.

* బంగారంపై తీసుకున్న రుణాలూ మాఫీ పరిధిలో ఉన్నా… ఒక్కగ్రాము బంగారమూ ఉండని గిరిజన రైతులకు అసలు ఆ విభాగంలో ఎలాంటి రుణాలులేవు.

* అయిదెకరాలకన్నా అధికంగా ఉన్న రైతులకున్న బకాయిలో 75శాతం చెల్లిస్తే 25శాతం రాయితీ ఉన్నా…ఎవరూ దీనిని వినియోగించుకునే స్థితిలోలేరు.